giraf

Dragan Marković 'Palma' kan zijn geluk niet op. Eindelijk, eindelijk, eindelijk krijgt hij zijn giraf. Wie die Palma is en wat hij met een giraf heeft? Kennelijk komt u nog niet zo lang op het Belgradoblog. Lees dit maar eens.

Ik hoor dat de giraf door een Zwitserse dierentuin wordt geleverd, maar ik weet niet zeker of dat waar is. Hoe dan ook, vanaf volgende maand kunnen bezoekers van de prachtstad Jagodina het beest bewonderen in Palma's eigen dierentuin. Volgens meneer de burgemeester komt de giraf niet ten laste van het gemeentelijke budget en draait de regering al evenmin op voor de kosten. De langnek zou zijn bekostigd door "iemand die van Jagodina houdt". Wie dat is, zal tijdens de presentatie bekend worden gemaakt. Althans, dat zegt Palma, die denkt dat er hordes toeristen naar Jagodina zullen komen om de aanwinst te bekijken.

Mooi, goed nieuws. Zo zie ja maar, het is hier niet alleen maar kommer en wel. Ik blijf alleen zitten met de vraag hoe je een giraf van Zwitserland naar Jagodina transporteert. In een vrachtwagen met een gat in het dak? Dan moet-ie wel goed uitkijken dat-ie onderweg z'n kop niet stoot.

gefeliciteerd

Ik wil vanuit Nederland geen woord meer horen over etnische verdeeldheid op de Balkan, geen verwijt meer over het zaaien van haat tussen verschillende bevolkingsgroepen. Lang leve de volksdemocratie van het witte vel en het "duytschen bloet". Van harte gefeliciteerd daar.

knokpartij

De partij van Velimir Ilić, Nova Srbija, verzamelt handtekeningen ten gunste van nieuwe verkiezingen. Velja hangt zijn vertrouwde verhaal op over de dieven in de huidige regering en dan gebeurt het volgende. Kijk, luister en huiver.

spuit elf

Hoera! Servië's spuit elf, Vojislav Koštunica, heeft weer eens modder gespoten. Herinner je even een post van 12 januari, waarin ik schreef over een mogelijke resolutie waarin het Servische parlement de misdaden tegen de moslims in Srebrenica zou gaan veroordelen. Natuurlijk wordt daarover gediscussieerd en natuurlijk wordt er gezegd dat ook de misdaden tegen de Servische bevolking op de een of andere manier ter sprake zouden moeten komen. Niks mis mee.
Maar Koštunica weet in deze discussie, als altijd, volkomen onbegrijpelijke wartaal te debiteren. Zo'n Srebrenica-resolutie is volgens de leider van de inmiddels volstrekt onbeduidende Democratische Partij van Servië "een voorbeeld van immorele politiek en een degradatie van het Servische volk". Nu vraag ik je. Wat is er immoreel aan om je verantwoordelijkheid te nemen, om een afschuwelijke misdaad te veroordelen? Het lijkt me juist een promotie van het Servische volk als zoiets zou gebeuren. Koštunica zegt ook dat "niemand het recht (heeft) om Servië, de Republika Srpska en het Servische volk te stigmatiseren met verantwoordelijkheid". Wablief? Stigmatiseren? En hij komt ook weer met Jasenovac op de proppen. Natuurlijk, meneer Koštunica, wat daar is gebeurd is onbeschrijflijk en de Kroaten hadden er al lang hun excuses voor aan moeten bieden. Zie verder de verantwoordelijkheidpost van gisteren.

brug

Waarschijnlijk zonder het zo te bedoelen, heeft de Servische onderminister van infrastructuur, Dragan Jovanović, een van de raakste typeringen van de politiek in Servië gegeven die ik in lange tijd heb gehoord. Het ging over de problemen met de Gazela-brug (zie eerdere post), waarover in Belgrado verhitte discussies worden gevoerd. Jovanović doet het voorkomen alsof er eigenlijk niet zoveel aan de hand is in hij prijst het systeem dat de scheur in de brug tijdig heeft ontdekt. Onzin natuurlijk, het is een ouwe rotbrug, die eigenlijk moet worden afgebroken en opnieuw worden opgebouwd of in ieder geval ingrijpend moet worden gerenoveerd. En dan zegt de brave onderminister: "Niemand is verantwoordelijk voor deze situatie." Waarschijnlijk wil hij daarmee zeggen dat niemand iets te verwijten valt, maar hij slaat de spijker zo hard op z'n kop dat het bijna zeer doet. Inderdaad, niemand is verantwoordelijk voor welke situatie dan ook, want zo lang dat zo is, kan ook niemand verantwoordelijk worden gehouden. Dat is nou net één van de grootste problemen in Servië: als er een probleem is, dan heeft of niemand het gedaan, of in ieder geval een ander. Zo schieten we lekker op, meneer Jovanović.

roken

Sinds 1 januari geldt in Macedonië zo ongeveer de strengste anti-rookwetgeving ter wereld. De zwaar aan tabak verslaafde inwoners van het land kunnen in geen café of restaurant meer paffen. Doen ze dat wel, dan kunnen de eigenaar van het etablissement een boete van 4500 euro en de roker een boete van ruim 300 euro tegemoet zien. En dat is nog niet alles. Op terassen mag straks, als het weer het weer toelaat, ook niet worden gerookt, onder parasols is het verboden en wil je uit arren moede een sigaret op straat opsteken, dan mag dat alleen als er een asbak in de buurt is. De arme rokers kankeren (excusez le mot) zich suf. Het enige alternatief: buiten bibberen in de kou.

Gelukkig ken ik de eigenaar café Mala Stanica. Hij smokkelde me mee naar het opslaghok, waar we stiekem als kleine jongetjes, maar dolblij dat we niet in de kou hoefden te staan, een sigaret konden roken.

kosmodisk

Terug in Belgrado met een enorme lading verhalen en foto's. Laten we maar eens beginnen met de president van Macedonië, meneer Gjorge Ivanov. Ik vermocht wel een grappig citaat van hem te horen in het Macedonische nieuws. Gevraagd naar de stand van het land antwoordde hij: "Ons land is als Kosmodisk; het ziet er raar uit, maar het functioneert." Kosmodisk is zo'n typisch geld-uit-de-zak-kloppend Teleshopproduct, een soort van corset voor mensen die last hebben van hun rug. Tot zover meneer Ivanov. Vergeet die naam maar weer, hij doet er niet toe.

eenheid

Само Слога Србина Спасава (Alleen eenheid redt de Serviërs). Als die wapenspreuk klopt, zijn de Serviërs in het Kosovaarse Štrpce reddeloos verloren. Ze ruziën zich suf over de vraag wie het daar te vertellen heeft. Voor het eerst deed een deel van hen mee aan de lokale verkiezingen van het 'onafhankelijke' Kosovo, in november vorig jaar en degenen die toen werden gekozen hebben de officiële gemeentelijke gebouwen overgenomen. Dat laten de Belgradogetrouwen, die in mei 2008 tijdens de Servische lokale verkiezingen hebben gewonnen, natuurlijk niet op zich zitten. Ze hebben aangekondigd dat ze die gebouwen vandaag gaan terugveroveren. "We zullen proberen om deze mensen ervan te overtuigen dat ze voor hun eigen faciliteiten moeten zorgen (...) en dat wij ons werk voortzetten in de faciliteiten die eigendom zijn van de Republiek Servië," zei de Belgradogetrouwe Zvonko Mihajlović. Zijn tegenstander Bratislav Nikolić, die in november werd gekozen vindt evenwel dat de overgenomen gebouwen ter beschikking moeten staan van de burgemeester, en dat is hij, vindt hij.

Vooralsnog gaat het er vreedzaam aan toe. "Wij zullen geen reden geven voor wat voor een intra-Servisch conflict," zei Mihajlović. Volgens mij heeft hij een flinke plaat voor z'n kop, want er is natuurlijk al lang sprake van een intra-Servisch conflict.

staatsman

Hij staat erbij alsof hij een staatsman van grote statuur is. En wat wil je, Vuk Jeremić, de Servische minister van buitenlandse zaken, is deze week het zaterdagprofiel van niks minder dan de New York Times. Daar verbazen zich er vooral over dat hij zo piepjong is. En dat is hij: 34 jaar. Kosovo is Servië's Jeruzalem, zegt Vukje. Erg veel nieuws heeft hij niet te melden. En de New York Times ook niet.

duitse diplomaat

Het kon niet uitblijven. Hij zegt het niet met zoveel woorden, maar de uitspraken van Wolfgang Ischinger zijn maar voor één uitleg vatbaar: Servië moet de onafhankelijkheid van Kosovo erkennen, alvorens het tot de Europese Unie kan toetreden. Die Ischinger is een Duitse diplomaat, die namens de EU betrokken was bij de 'onderhandelingen' over de toekomstige status van Kosovo. "Servië moet zijn onenigheden met Kosovo oplossen als onderdeel van het toetredingsproces," zei meneer de diplomaat ook nog voor de Albanese dienst van de BBC. En dus niet andersom. De Albanese regering in Priština kan eens te meer rustig achterover leunen en Belgrado later de schuld geven van het feit dat er geen afspraken mogelijk zijn. Ischinger denkt verder dat Belgrado en Priština snel met elkaar om de tafel gaan zitten om te praten over een "praktische manier om te coëxisteren, zonder de fundamentele status (= volgens hem onafhankelijkheid) te berde te brengen". Van opdeling wil hij niets weten. Dat jullie het maar weten.

Update: De Kosovo politie heeft vandaag Goran Bogdanović, de Servische minister voor Kosovo en Metohija, het 'land' maar weer eens uitgeschopt. Bogdanović, zelf Kosovaar, wilde naar Štrpce, maar werd tegengehouden door een flinke politiemacht, omdat hij geen toestemming van Priština had. Commentaar van meneer de minister: "Dit is demonstreert dat er geen vrijheid van beweging bestaat in Kosovo en dat lokale Serviërs, inwoners van Kosovo, inclusief ik zelf, de basismensenrechten worden onthouden."

resolutie

De Servische politiek doet haar uiterste best een vriendelijk gezicht op te zetten. Er zijn naar ik begrijp twee resoluties in de maak, waarmee het parlement de oorlogsmisdaden in de jaren negentig moet veroordelen. Eén van die resoluties gaat specifiek over de misaden tegen de moslimbevolking van Srebrenica, gepleegd door de Serviërs, de andere gaat over alle andere, gepleegd door iedereen. De Serviërs lijken dus officieel hun verantwoordelijkheid te gaan nemen voor de moord op moslims in Srebrenica en dat is een doorbraak van jewelste. De regering wil een zo breed mogelijke steun, vandaar dat deze tweetrapsraket is bedacht. Met de tweede resolutie zal iedereen wel kunnen leven, met de eerst denk ik niet. Dat gaat een enorme stampij worden in de volksvertegenwoordiging.

Benieuwd trouwens of er in Kroatië, Bosnië en Kosovo soortgelijke initiatieven van de grond komen. Ik denk van niet.

vroeg

De eerste klus van vandaag zit er alweer op. Een gesprek over de presidentsverkiezingen in Kroatië in het Radio 1 Journaal. Half vijf opgestaan, want anders slaap ik nog half, even na half zeven gesprek, nu nog even naar bed.

referendum

Benieuwd wat 2010 Bosnië gaat brengen. De voortekenen wijzen op zware tubulentie. Milorad Dodik, de baas van de Bosnische Serviërs, gaat in een interview met de Servische krant Večernje Novosti wel heel erg direct in de richting van onafhankelijkheid van de Republika Srpska. Nu heeft Dodik wel vaker een grote mond en blijven daden meestal uit, maar volgens Dodik zal het parlement van de RS nog deze maand een wet aannemen die een referendum mogelijk maakt met min of meer de volgende vragen: vindt u dat het Daytonakkoord van kracht moet blijven en: vindt u dat de Hoge Vertegenwoordiger van de VN het recht moet hebben om zich te bemoeien met de gang van zaken in de RS? De antwoorden van de Serviërs in Bosnië laten zich raden. Op de vraag of dit referendum een voorbereiding is op een volksraadpleging over afscheiding, antwoordt Dodik dat dat inderdaad wel eens het geval kan zijn.

In Sarajevo zijn ze inmiddels kwaad omdat gisteren in Banja Luka de Dag van de Servische Republiek werd gevierd. De Servische president Tadić was er ook. En hoewel hij een vredelievende toespraak hield over het recht van alle bewoners op de Balkan op hun eigen stukje grondgebied, klonk vanuit de hoofdstad van Bosnië de klacht dat de oprichting van de Republika Srpska het begin was van volkerenmoord en etnische zuivering.

De vrede mag in 1995 dan wel getekend zijn, het ziet er vijftien jaar later nog steeds niet erg hoopvol uit.

mesić

Zo de relaties tussen Servië en Kroatië al enige temperatuur hadden, dan is die nu tot ver onder het vriespunt gedaald. De president der Kroaten, Stjepan Mesić, toch al niet geliefd in Servië omdat hij destijds het einde van Joegoslavië wereldkundig maakte, is vandaag op bezoek in Kosovo. Daar zal hij het bekende rijtje hoogwaardigheidsbekleders Thaci (premier), Sejdiu (president) en Krasniqi (parlementsvoorzitter) ontmoeten en het parlement toespreken, maar zich verre houden van welke Serviër dan ook. Priština hangt vol met Kroatische vlaggetjes, Mesić' foto is te zien op billboards door de hele stad, meneer de president zal een hoge onderscheiding ontvangen en hij zal tot ereburger van de Kosovaarse hoofdstad worden uitgeroepen. De dank van de Albanezen kent zowat geen grenzen en dat is niet zo gek, gezien het feit dat Kroatië de 'onafhankelijkheid' al op 19 maart 2008, net een maand na de uitroeping ervan, erkende en Kosovo steunt in de zaak voor het Internationaal Gerechtshof. Dat vinden ze hier allemaal niet leuk. In Kroatië vinden ze het niet leuk dat Servië naar het Internationaal Gerechtshof is gestapt en Kroatië volkerenmoord in 1995 verwijt, een stap die volgens president Tadić kan worden teruggedraaid als de Kroaten hetzelfde doen.

Kortom, het gaat niet goed met de onderlinge relatie van de buurlanden. Mesić houdt er overigens binnenkort mee op. Zondag is de tweede ronde van de presidentsverkiezingen en dan zal hoogstwaarschijnlijk Ivo Josipović van de oppositionele Sociaal-Democratische Partij tot zijn opvolger worden gekozen.

fraude?

Soms kan het geen kwaad om jezelf eens danig op de borst te roffelen en te zeggen: zie je, ik wist het wel. Afgelopen weekend was de tweede ronde van de presidentsverkiezingen in Roemenië. De zittende president Traian Basescu won die met een verdacht klein verschil, zo'n zeventigduizend stemmen. Ik voorspelde maandagochtend in het Radio 1 Journaal (04.13) dat zijn tegenstander Mircea Geoana zich daar niet bij neer zou leggen. En wat gebeurde? Geoana legde zich er inderdaad niet bij neer en stapte naar het Constitutionele Hof om zijn beklag te doen. Dat Hof besliste vandaag dat er 138.000 stemmen overgeteld moeten worden, zo ongeveer het aantal dat Roemenen in het buitenland hebben uitgebracht. Correspondent zijn in deze regio is zo makkelijk; politici doen altijd wat je denkt dat ze gaan doen.

democratie

Democratie op z'n Kosovaars. Het filmpje is niet heel erg duidelijk, maar op het eind is toch duidelijk te zien dat een mevrouw papieren in een stembus stopt. Buiten is het donker, het stemlokaal lijkt leeg, ideale omstandigheden om eens lekker te frauderen. De video is gemaakt tijdens de lokale verkiezingen in Đakovica in Kosovo (de Albanezen noemen dat Gjakove), waar de AAK van Ramush Haradinaj het voor het zeggen heeft; verkiezingen die door Kosovaarse en internationale waarnemers als open en eerlijk zijn gekenschetst.

politieke mores

En dan gaan we nu over naar het Servische parlement, alwaar de geachte afgevaardigde Gordana Pop-Lazarević (Servische Radicale Partij) het niet eens was met de diciplinaire straf van fungerend voorzitter Gordana Čomić (Democratische Partij) voor een van haar collega's, Aleksandar Martinović (Servische Radicale Partij). Čomić betichtte Martinović ervan te hebben gelogen over een brief van bisschop Irinej (onbelangrijk waar die over gaat), hetgeen feitelijk juist was, want de afgevaardigde had gezegd dat die brief door de bisschop peroonlijk was geschreven, terwijl Irinej dat zelf schriftelijk heeft ontkend. De fungerend voorzitter zette dan ook pardoes de microfoon uit, zodat Martinović alleen voor zijn eigen genot stond te praten. Mevrouw Pop-Lazarević ontstak vervolgens in zodanig grote woede over het onrecht dat haar politieke geestverwant was aangedaan, dat ze allebei haar schoenen (jazeker, allebei) in de richting van het presidium smeet, doch dat jammerlijk miste. Je moet goed kijken op het filmpje, want het is nauwelijks te zien. Op 20 seconden, helemaal rechts in beeld gaat de tweede schoen. Als je wilt, kun je ook hier nog even kijken. De vergadering, die eigenlijk over het stauut voor Vojvodina had moeten gaan, maar daar natuurlijk helemaal niet over ging, werd tien minuten geschorst, mevrouw Pop werd eruit gstuurd en radicalenfractieleider verklaarde tegenover journalisten trots dat deze schoenen op dezelfde manier de geschiedenis in zullen gaan als het schoeisel dat een Iraakse journalist ooit naar president Bush gooide. Die man moet er overigens wel drie jaar voor brommen. Benieuwd of mevrouw Pop dat ook boven het hoofd hangt.

lachen

Nee, dat was lachen daar in Rome. Je ziet het. Dragan Šutanovac, minister van defensie van Servië, laat zich als een kleuter wegzetten dor Silvio Berlusconi. En waarom? Omdat de boomlange Šutanovac zo goed laat uitkomen wat een dwerg de premier van Italië is. De Servische delegatie is volkomen overrompeld door het gedrag van Berlusconi en manoeuvreert Ivica Dačić, minister van binnenlandse zaken, achter de clown van de Europese politiek. Een gênante vertoning. De halve Servische regering was er, dus er was keus genoeg, maar luister heren, als jullie enig respect willen afdwingen, dan laat je je niet misbruiken door die mediageile idioot. Dan blijf je gewoon staan. Begrepen?

gek

Er is wat geks aan de gang in Kosovo. Zondag zijn daar lokale verkiezingen, voor het eerst sinds de uitroeping van de onafhankelijkheid en dus voor het eerst georganiseerd onder verantwoordelijkheid van Priština. Je zou zeggen dat de Serviërs die verkiezingen, net als bij voorgaande gelegenheden, massaal zouden boycotten. Belgrado zegt in ieder geval dat er geen reden is om naar het stembureau te gaan, omdat de plaatsen waar Serviërs in de meerderheid zijn al lokale besturen hebben, gebaseerd op 'Servische' verkiezingen. Het lijkt er evenwel op dat de Kosovo-Serviërs zich steeds minder van Belgrado aantrekken. Volgens een opinie-onderzoek zal een kleine derig procent van hen zondag wél gaan stemmen. Er doen, als ik me niet vergis, eenentwintig Servische partijen en partijtjes mee. Dat gaat een probleem worden in gemeenten waar straks twee gemeenteraden en -besturen en burgemeesters de dienst uit willen gaan maken.
Zoals te verwachten was, is er ook minder ongebruikelijk nieuws te melden: geweld. De auto van Hiseni Ahmeti, een Albanees die graag burgemeester van Mitrovica wil worden, is gisterenavond door onbekenden beschoten. Hashim Thaci's voertuig was de dag ervoor ook al bekogeld met stenen en eieren in Dečani, vermoedelijk door aanhangers van de AAK van Ramusj Haradinaj. Wat dat betreft hoort dat 'onafhankelijke' Kosovo echt bij de Balkan.

voorspelbaar

Politici zijn zo voorspelbaar dat ik me afvraag of ze zich er zelf geen zorgen over maken. Ruslands onderbaas Dmitry Medvedev was van de week dus op bezoek in Belgrado. Vandaag heeft het gemeentebestuur van de hoofdstad bekend gemaakt dat er (eindelijk, hè hè, puf puf, 't zou ook eens tijd worden) een nieuwe brug over de Donau zal worden gebouwd. Met een Chinees krediet. En wat horen we ineens vanuit Europa? De uitbreidingscommissaris van de Europese Commissie, Olli Rehn, vindt het tijd dat het Interimakkoord tussen de EU en Servië wordt ontdooid. De Britse ambassadeur in Belgrado, Stephan Wordsworth, vindt dat ook en hij bepleit bovendien bekrachtiging van het Stabilisatie- en Associatieverdrag. Zonder hier op de details in te gaan, beide overeenkomsten werden vorig jaar ondertekend; de een om de Serviërs bij de presidentsverkiezingen Boris Tadić (pro-Europees) te laten kiezen, de ander om de Serviërs bij de parlementsverkiezingen Tadić' Democratische Partij (natuurlijk ook pro-Europees) te laten kiezen. Die opzet is geslaagd, zij het dat de verdragen nog niet in werking zijn getreden, omdat Nederland dat niet wil vanwege Mladić. Veel Serviërs, ook Europees gezinden, beginnen nu te mokken omdat het allemaal zo lang duurt. Met de opwarmende vriendschap tussen Belgrado enerzijds en Peking en Moskou anderzijds, beginnen ze zich in de EU waarschijnlijk een beetje zorgen te maken.
Maxime Verhagen staat nu wel heel erg in z'n hemd. Op zich is zijn standpunt helder en consequent, dat heb ik al eerder geschreven. Hij zegde zijn voor juli geplande bezoek aan Servië af, omdat iedereen hier verkondigde dat ze hem er wel eens even van zouden overtuigen dat Servië echt heel erg goed met het Joegoslaviëtribunaal samenwerkt. Dat kan best wezen, vond Maxime, maar daar ga ik niet over. Daarvoor moet je bij hoofdaanklager Brammertz wezen.
Die Brammertz komt begin volgende maand met een nieuwe rapportage. Ambassadeur Wordsworth:"Ik hoop en verwacht, op basis van wat ik heb gehoord, dat hij een heel positief rapport zal schrijven". Rehn maakte het nog bonter. Hij zei dat hij er van overtuigd is dat Brammertz zal rapporteren dat Servië "volledig" met het tribunaal samenwerkt.
Wordt hier niet een beetje te opzichtig druk op de arme Brammertz uitgeoefend? Benieuwd wat Verhagen ervan vindt.