film

Mijn straat is leeg. Overal hangen verzoeken om auto's elders te parkeren, aan het begin van de straat staat een politieman nietsvermoedende automoblisten weg te sturen, zonder uit te leggen wat er aan de hand is. Lekker rustig, dat wel.

Er worden opnamem gemaakt voor de film Plavi Voz (De Blauwe Trein), refererend aan de privétrein waarmee Josip Broz Tito bij leven door voormalig Joegoslavië scheurde en waarin zijn overblijfselen na zijn overlijden door het hele land werd gereden. Het schijnt een jeugdkomedie over de zeven na Tito's dood te moeten worden.

Regisseur Janko Baljakwas zojuist erg boos. De benzinetank van de rode Mercedes was leeg en er was geen brandstof voorhanden. Dat vond hij niet leuk, zo konden we door ons open raam horen.

giller

Ik ben weer terug in Belgrado, maar kom nog even terug op de verkiezingen in Macedonië. Hoewel het onderstaande er niets toe doet, zegt het iets over de politieke folklore op de Balkan. Meneer Slobodan Oegrinovski heeft een partij en die heet de Unie van Tito's Linkse Krachten. Op het bovenste plaatje heeft hij zijn vuist tegen zijn slaap. Ziet er vreemd uit, maar dat was nu eenmaal het communistische saluut in de dagen van Tito. Het tweede plaatje... Nou ja, vorm zelf maar een oordeel.
Het eerste punt van meneer Oegrinovsli is "eerlijk, bescheiden en realistisch". Dan volgt "arbeiders en gepensioneerden zijn de grootste aandeelhouders", "gratis gezondheidszorg en gratis onderwijs", "wat wij bouwen kan niet worden vernietigd" en "het volk beslist over EU en Navo". Op het tweede plaatje zegt hij: "het is genoeg", kondigt hij aan 'hen' (de huidige machthebbers) voor het gerecht te slepen, want "nu is de tijd", omdat "het leven geen herkansing biedt".
In het Nederlands klinkt dat of erg oprecht en serieus of volkomen onbegrijpelijk. In het Macedonisch schijnt het een giller te zijn. Ik heb deze flyers gisterenavond aan een paar vrienden in Belgrado laten zien en die kwamen zowat niet meer bij van het lachen. Zoiets geks hadden ze niet meer gezien, sinds JUL (Joegoslavië's Links) van Mira Marković (zie elders) van het toneel in Servië is verdwenen.

doden

In Nederland worden vandaag een heleboel doden herdacht, in de republieken van het voormalige Joegoslavië herdenken ze er één: Druže Tito, kameraad Tito. Achtentwintig jaar geleden gaf de oude snoeperd de geest in Ljubljana, vandaag staan er een paar honderd oude communisten en Sloveense motorjongens in de miezerregen te treuren bij het Kuća cveća (Bloemenhuis) hier in Belgrado. Wat een verdriet.

Tito was populair. Als een waar ambassadeur van de Beweging van Ongebonden landen reisde hij de hele wereld over. Over al die bezoeken is een vreselijk grappig boek uitgekomen: Tito's Cookbook.



In dat boek kun je lezen dat hij op 21 september 1944 gebraden kip met gemarineerde paddestoelen at met Jozef Stalin, bij wie hij toen nog niet in ongenade was gevallen. De heren dronken er wodka en Georgische wijn bij. In februari 1962 smikkelde hij in de trein tussen Alexandria en Cairo van gevulde zuurkoolrolletjes met de Egyptische president Nasser en tien jaar later verwende hij Gina Lollobrigida met een gevulde vissoep en Vanga rosé. Matigheid was de communistische leider vreemd.





Juul en Bea waren kennelijk erg geïnteresseerd toen de charmeur, op bezoek in Nederland, hun in oktober 1970 een banket aanbood. Ze keken tenminste allebei of ze wel bij hem op schoot wilden. Tito zette zijn koninklijke gasten onder meer kabeljouwsalade voor. Het recept? Leg een pond gedroogde kabeljauw in water en laat het een nacht staan. De volgende dag even flink met de hamer erover en dan 45 minuten in de snelkookpan. Kook een kilo aardappels in de schil en snijd ze in stukjes. Hak de kabeljauw en meng die met de stukjes aardappel. Voeg er een boel knoflook aan toe, alsmede vers gemalen zwarte peper, vijf eetlepels wijnazijn, vijf eetlepels olie, wat zout en een bosje gehakte peterselie. En klaar is een koninklijk voorgerecht.
Meer weten over de maarschalk?
plaatjes
achtergrondinfo
het Joegoslavische volkslied voor de karoake
en:
om aan te geven dat Tito ook maar een mens was