bouwwoede

Skopje is één grote bouwput. De VMRO-regering van Nikola Gruevski heeft besloten de nauwelijks functionerende economie te stimuleren met nogal megalomane overheidsprojecten. Aan de linkerkant van de brug over de Vardar (de rivier die door Skopje stroomt) barst het van de activiteit. Er moet een theater verrijzen, een museum voor het heldhaftige verzet van de Macedoniërs tegen van alles en nog wat en aan de rechterkant wordt ook iets gebouwd, al weet ik niet wat. En dan is het ook nog de bedoeling om pal naast de oude stenen brug iets futuristisch nieuws te gaan aanleggen. Benieuwd wat dat gaat worden.

Achter die bouwputten staat ook een heel complex in de stijgers. Daar moeten een herinneringscentrum voor de tweede wereldoorlog en een synagoge voor de vrijwel verdwenen joodse gemeenschap komen.

Ik was hoe dan ook verrast door de veranderingen in het centrum. Nieuwe gebouwen als ruimteschepen.

Maar sommige dingen veranderen nooit.

In het zuidelijke, overwegend Albanese deel van de stad, de Čaršija, is alles hetzelfde. Daar koop je zoetigheid, goud, trouwjurkenen en sigaretten en daar ga je traditiegetrouw naar hetzelfde theehuis.

nutteloos

Weer een fijn nutteloos gebouw. De voormalige BIP (Beogradska Industrija Piva)-brouwerij, een enorm complex aan Skadarlia, een van de mooiste plekjes van Belgrado. Bier wordt er niet meer gebrouwen. Er gebeurt niks. In BIP weerspiegelt zich de hele nieuwe geschiedenis van Servië. Eind negentiende eeuw kwam hier, zij het schoorvoetend, iets van industrialisatie op gang. Zakenman Ignjat Bajloni bouwde een moderne brouwerij in hartje Belgrado, zijn collega Ignjat Vajfert (je ziet, die namen zijn niet erg Servisch) begon even verderop in Pančevo. Beide brouwerijen lagen stil tijdens de eerste en de tweede wereldoorlog, en na 1944, toen Tito aan de macht kwam, werden ze genationaliseerd. Vervolgens fuseerden ze met elkaar en met een paar andere brouwerijen en zo ontstond BIP.

Ik kan me de etiketten met de rode punt nog wel herinneren. Je zag ze vooral op halveliterflessen bier die ze in stokoude kafana's verkochten. Tegenwoordig zien ze er zo uit en heet het Beogradsko Pivo.

Nog even verder met de geschiedenis. In 2005 werd BIP ter privatisering aangeboden. Grote problemen. De eigenaren van voor de tweede wereldoorlog wilden geld zien, onregelmatigheden in de tender en nog veel meer narigheid, die voor zover ik weet nog steeds niet is opgelost. Ziedaar, Serviës nieuwe geschiedenis in een notendop.