

Belgrado Servië Balkan David Jan Godfroid



Daar is weer een zeer geschikt exemplaar voor de voertuigenserie. Een Opel Rekord uit, ik schat, 1958 of 1959. Kan wel een poetsbeurt gebruiken, maar ziet er verder nog tof uit. Volgens mij kun je er zo mee wegrijden.
Een kenmerkend legervoertuig voor troepentransport. Je ziet ze nog steeds heel veel. Zastava's, volgens mij. Deze stond gisterenavond geparkeerd bij de Bajlonimarkt, waar in geen velden of wegen iets militairs te vinden is. Gezien de kentekenplaat ( GM = Gornji Milanovac, ten zuiden van Belgrado) is-ie dan ook als burgervoertuig geregistreerd.

Ik was gisteren bij de afdeling Milieukwaliteit, sectie waterkwaliteit van het Hydrometeorologische Instituut in Košutnjak voor een interview over de kwaliteit van het Donauwater. Een eerbiedwaardig instituut dat al zo'n honderd jaar bestaat, maar dat getuige het wagenpark zijn hoogtijdagen al een jaar of wat geleden heeft beleefd. De parkeerplaats stond vol wrakken, waar met de beste wil van de wereld geen kwaliteit meer mee gemeten kan worden.
Ik was haar al bijna vergeten: de voertuigenserie. Totdat ik bovenstaand vehikel vanmiddag voor de deur zag staan. Hij stond daar ineens. Gisteren was-ie er nog niet. Lekke banden en niet bepaald in goede staat, kennelijk gedumpt door iemand die er geen raad mee wist. Misschien ligt er wel een lijk in. Ik heb niet naar het merk gekeken, maar het komt me voor als een stokoude Ford Transit.
Ik heb al eens een Trabant laten zien, maar dat was een gewone. Gisteren kwam ik een reuze-uitvoering van het Oostduitse mini-autootje tegen: een Trabant Wagon. Ik ben erg benieuwd wat de eigenaar erin vervoert. Al te zwaar kan het niet zijn, want dan gaat deze super-Trabi onherroepelijk door zijn assen.
Albanië is vol met Mercdessen. Maar dat niet alleen, er rijden nog een heleboel grappige voertuigen rond uit de tijd van Enver Hoxha's turbocommunisme. Meestal Chinees, omdat China gedurende vele jaren het enige land was waarmee Albanië zaken deed. Totdat ook die band werd verbroken. Chinezen hebben kennelijk een voorkeur voor driewielers in allerlei soorten en maten. Ik heb er honderden van langs zien komen. Bij deze twee willekeurige voorbeelden.
In Moskou rijden er nog heel veel van, weet ik uit eigen waarneming. Hier in Belgrado zie je ze niet vaak: de Moskvich, net als Lada, Škoda, Wartburg, Yugo en Dacia ooit de paradepaardjes onder de voertuigen in diverse arbeidersparadijzen, zij het dat je er vaak jaren op moest wachten. Voor zover ik weet, worden er geen Moskvichen meer gemaakt, dus al je er een hebben wilt, deze staat te koop. Als je er dertigduizend dinar (318,79 euro), een reisje naar Belgrado en wat bureaucratische rompslomp voor over hebt, grijp je kans.
Ik heb haar een hele poos laten versloffen: de voertuigenserie. Maar geloof me, uit het oog is niet uit het hart. Als ik buiten ben, loop ik altijd te loeren of er nog ergens een fraai exemplaar te spotten valt. Hier hebben we er weer een; een Ford Escort uit ik schat ergens medio jaren zeventig. De kleur staat me niet aan, een beetje saaie auto, maar wel heel degelijk. Vandaar dat-ie nog steeds rijdt. De eigenaar is er vast apetrots op.
Net als de meeste grote steden in de wereld heeft Belgrado een parkeerprobleem. Er zijn natuurlijk gewoon te veel auto's en te weinig parkeerplaatsen. Zo eenvoudig is het. Maar dat is niet het enige. De Balkanees heeft de vervelende gewoonte om zijn of haar auto plompverloren neer te zetten waar het hem of haar toevallig het beste uitkomt. Vaak is dat op de stoep, zodat je als voetganger voortdurend laverend je weg moet proberen te vinden. De gemeente Belgrado heeft besloten daar iets tegen te doen. De gemeentelijke strepenschilderdienst is druk in de weer parkeervakken op de straten te kwasten, ook bij mij in de buurt. De bedoeling is dat automobilisten hun voertuigen netjes tussen de strepen inzetten. Sommigen doen dat ook, zoals je hierboven ziet. Maar de dicipline is van korte duur. Veel auto's staat alweer half op de stoep, omdat de eigenaren bang zijn dat ihun spiegels er in de smalle straatjes af worden gereden:
Maar helaas staat het blik op de meeste plaatsen gewoon weer dwars op het trottoir gepakeerd.
Buiten de stad was het ineens een stuk rustiger.
En dat geeft te denken. Servië is logistiek een soort van Oostenrijk: normaal gesproken rijdt er truckgewijs van alles doorheen op weg van Turkije, Griekenland en vooral Turkije naar andere delen van Europa en vice versa. Relatief weinig vrachtwagens laden of lossen hier. Maar ook op de snelweg is de economische malaise zichtbaar. Er wordt aanzienlijk minder vervoerd.
Een Turkse chauffeur eet z'n lunch, een Macedonische en een Kroatische collega zijn even naar de w.c.
Verder was het doodstil tussen Belgrado en Niš. Dat rijdt lekker door, maar het scheelt de Servische schatkist hoopjes dinars aan tolgelden.