Belgradoblog

verhuisd

2010-07-08T10:58:00.002+02:00

Voor een ieder die hier toevallig terecht is gekomen en het wel interessant vindt wat er te lezen is: het Belgradoblog is dus dicht, maar hier ik blog verder.

het einde

2010-03-14T14:29:00.002+01:00

Het stokte, het haperde, het ging niet meer vanzelf. Ik had het gevoel dat ik mezelf zo nu en dan zat te herhalen. Ik had steeds meer moeite om nog iets origineels te bedenken, een leuke invalshoek, een aanzet tot discussie, een frivoliteit, iets geks, iets emotioneels, kortom een onderwerp voor het Belgradoblog. Het was eigenlijk gewoon op.

De bedoeling van het blog was om iedere dag, of in ieder geval zo vaak mogelijk, een berichtje van de Balkan te posten. Nu dat niet meer gaat, moet ik ermee ophouden, want met een incidenteel stukje is het Belgradoblog het Belgradoblog niet. De druk is te groot, de tijd te beperkt, het enthousiasme niet minder, maar het brein kennelijk vermoeid.

Veruit de meeste keren keek ik ernaar uit om achter mijn laptop te gaan zitten en te schrijven wat er in me opkwam. Ik ben er anders door gaan kijken, veel alerter, en in die zin heeft het Belgradoblog, inclusief jullie reacties, mij een betere observator gemaakt. Was het tot begin dit jaar nog: leuk, ik ga nog een stukje tikken, de afgelopen maanden werd het een verplichting. Dat zie ik zelf terug in de kwaliteit van de berichtjes. En ik wil dit blog niet laten verworden tot een plichtmatig kunstje.

Ik stop er dus mee. Er is niemand die dat zo jammer vind als ik. Er zijn zoveel onderwerpen langsgekomen sinds ik er bijna twee jaar geleden aan begon, dat de nostalgie me nu al door de keel giert. Gaandeweg is het Belgradoblog ook een platform voor de uitwisseling van ideeën en meningen geworden. Dat dat er soms hard aan toe ging, neem ik niemand kwalijk, omdat de onderwerpen waar het over ging niet altijd even lichtvoetig waren. Ik bedank jullie allemaal voor je reacties.

Het ligt in de rede dat ik bij ga dragen aan de weblogsite van de NOS, maar dat zal anders zijn, officiëler, een tikkeltje minder uit het hart, een tikkeltje weloverwogener. Ik zal er Koštunica geen spuit elf kunnen noemen en niet kunnen zeggen dat Velja Ilić ze niet allemaal op een rijtje heeft. Sommigen van jullie zijn daar misschien wel gelukkig mee. De frequentie zal ook een stuk lager zijn. Ik vermoed iets van eens per week. Verder werkt de NOS overigens aan een correspondentensite, waar onderwerpen op zullen verschijnen die de uitzendingen om de een of andere reden niet halen. Vooral voor mijn gebied biedt dat mooie kansen.

Kortom, ik zal niet van het internet verdwijnen. Ik zal proberen zo eerlijk mogelijk over deze regio te blijven berichten, met een open oog voor alle partijen, alle belangen, alle opvattingen, alle emoties.

Dat was het dan. Mijn gemoed schiet vol. Het ga jullie goed.

geld

2010-03-05T12:52:00.004+01:00

belgradeblogger.blogspot.com Estimated Worth $1606 USD by ...

Title, Belgradoblog. Description. Daily Pageview, 65. Daily Ads Revenue, $2.2. Last updated 24 Days ago. Index Data. Traffic Rank, 16777215. PageRank, 4 ...
www.websiteoutlook.com/www.belgradeblogger.blogspot.com - Cached -

Zit ik een beetje te googlen, kom ik ineens bovenstaand zoekresultaat tegen. Het Belgradoblog is kennelijk 1606 dollar waard en het heeft een dagelijkse advertentieopbrengst van 2,2 dollar. Dat laatste begrijp ik niet, want er staan helemaal geen advertenties op het Belgradoblog. En het aantal pageviews is aanmerkelijk hoger dan 65. Wie zijn die klunzen? Ik kom er niet achter, want de link werkt niet.

giraf

2010-03-05T12:01:00.002+01:00

Dragan Marković 'Palma' kan zijn geluk niet op. Eindelijk, eindelijk, eindelijk krijgt hij zijn giraf. Wie die Palma is en wat hij met een giraf heeft? Kennelijk komt u nog niet zo lang op het Belgradoblog. Lees dit maar eens.

Ik hoor dat de giraf door een Zwitserse dierentuin wordt geleverd, maar ik weet niet zeker of dat waar is. Hoe dan ook, vanaf volgende maand kunnen bezoekers van de prachtstad Jagodina het beest bewonderen in Palma's eigen dierentuin. Volgens meneer de burgemeester komt de giraf niet ten laste van het gemeentelijke budget en draait de regering al evenmin op voor de kosten. De langnek zou zijn bekostigd door "iemand die van Jagodina houdt". Wie dat is, zal tijdens de presentatie bekend worden gemaakt. Althans, dat zegt Palma, die denkt dat er hordes toeristen naar Jagodina zullen komen om de aanwinst te bekijken.

Mooi, goed nieuws. Zo zie ja maar, het is hier niet alleen maar kommer en wel. Ik blijf alleen zitten met de vraag hoe je een giraf van Zwitserland naar Jagodina transporteert. In een vrachtwagen met een gat in het dak? Dan moet-ie wel goed uitkijken dat-ie onderweg z'n kop niet stoot.

kruis

2010-03-05T10:23:00.002+01:00

In Kragujevac, toch al niet de rijkste gemeente in Servië, hebben ze een mooie manier bedacht om het weinige geld waarover ze beschikken op gepaste wijze door de goot te spoelen. Ze gaan er voor een eurootje of honderdtienduizend een kruis van zeventien meter hoog bouwen. Voor dat geld, zou je zeggen, kunnen ze beter iets aan de riolering doen of aan de straten of aan het ziekenhuis of aan de scholen. Maar nee, het kruis moet het symbool van de stad worden (altijd gedacht dat het kruis het symbool van het christendom was). "Het zal betere mensen van ons maken", zei loco-burgemeester Slavica Đorđević in het tv-nieuws. Dat is toch een mooie gedachte.

Zo'n besluit leidt vanzelfsprekend tot felle discussies. Kijk hier maar eens als je Servisch begrijpt. Op de site van Šumadija Press heeft ene Jasna Ratković een behartigenswaardig artikel over de kwestie geschreven. Op dezelfde site geven 452 mensen aan dat kruis helemaal niet te willen, terwijl 94 mensen het wel graag zien verrijzen.

Denk overigens niet dat ze in Kragujevac de enigen zijn. In Niš, ook al zo'n baken van welvaart, gaan ze een miljoen euro uitgeven aan een kruis van maar liefst tachtig meter hoog (het hoogste op de Balkan, het kruis op de Vodno in Skopje is maar vijfenzeventig meter, als ik me niet vergis) om te herdenken dat het in 2013 zeventienhonderd jaar geleden is dat het Edict van Milaan werd gesloten. Zo komen we hier wel vooruit.

griekenland

2010-03-04T14:58:00.002+01:00

Het eerste Griekenlandverhaal heeft gisteren in het Financieele Dagblad gestaan. Volg de link hieronder.

Griekenland.docx

handel

2010-03-04T14:29:00.002+01:00

Even iets heel anders, ik ga jullie hulp inroepen. Op 1 februari van dit jaar is het interim handelsakkoord tussen Servië en de Europese Unie in werking getreden (als je veel geduld hebt, kun je dat hier lezen). Daar is een politieke poppenkast van gemaakt, maar een van de bedoelingen ervan is eigenlijk dat Servië makkelijker en vooral goedkoper naar de EU kan exporteren. Nu wil ik voor het Financieele Dagblad een artikel schrijven over de effecten van dat akkoord voor het Servische bedrijfsleven. Vraag: kennen jullie bedrijven in Servië die al op de Europese (liefst de Nederlandse) markt actief zijn of die dat graag willen worden. Dat kunnen van allerlei bedrijven of bedrijfjes zijn. Van sigarettenfabrikanten tot frambozentelers, van wapenproducenten tot koekjesbakkers. Ik houd me aanbevolen.

gefeliciteerd

2010-03-04T10:20:00.003+01:00

Ik wil vanuit Nederland geen woord meer horen over etnische verdeeldheid op de Balkan, geen verwijt meer over het zaaien van haat tussen verschillende bevolkingsgroepen. Lang leve de volksdemocratie van het witte vel en het "duytschen bloet". Van harte gefeliciteerd daar.

miladin

2010-03-03T10:39:00.002+01:00

Het is er dan eindelijk toch van gekomen. Miladin Kovačević is in staat van beschuldiging gesteld. Even in het kort: krachtpatser Kovačević, die destijds in de Verenigde Staten studeerde en basketball speelde, sloeg tijdens een caféruzie in de zomer van 2008 de schriele Bryan Steinhauer bijna tot moes, ontvluchtte de VS met een inderhaast georganiseerd nieuw paspoort terwijl hij op borgtocht vrij was en keerde naar Servië terug. Familie van Steinhauer boos, de Amerikanen hysterisch. Servië leverde Miladin niet uit, omdat dat niet kan met eigen onderdanen. Amerikanen nog hysterischer, bilaterale betrekkingen beschadigd, Hillary Clinton bemoeit zich ermee. Deal met de VS: Servië betaalt de familie Steinhauer 660.000 euro en belooft Kovačević in eigen land te berechten. Serviërs boos, omdat met deze geste impliciet schuld wordt erkend, terwijl zich nog geen rechter over de zaak heeft gebogen.
Dat gaat nu dus wel gebeuren. Anders dan aan gene zijde van de Atlantische Oceaan is Kovačević hier niet aangeklaagd voor poging tot doodslag, maar voor het toebrengen van zwaar lichamelijk letsel. Aanvullend wordt hem ook nog verweten dat hij gebruik heeft gemaakt van een vals, zij het door het Servische consulaat geregeld, paspoort. Hoewel het toch om een behoorlijk zwaar misdrijf gaat, heeft Miladin al die tijd geen Servische gevangenis van binnen gezien. De officier van justitie is er kennelijk van uitgegaan dat hij niet weer zou vluchten (tot nu terecht, waar moet hij ook heen?).
Kortom, een geruchtmakende zaak.
Twee medeverdachten hebben in de VS inmiddels twee jaar gevangenisstraf aan hun broek gekregen.

2010-03-02T20:38:00.005+01:00

Ik heb Bernard Kouchner eerlijk gezegd altijd al een arrogante kwast gevonden. Maar wat-ie vandaag in Gračanica (Kosovo) allemaal voor bagger uit z'n mond kreeg, slaat alles. Ik geef, voor zover mijn Frans dat toestaat, een vertaling:

Journalist: Veel familieleden van ontvoerde Serviërs beschuldigen u ervan betrokken te zijn geweest bij de handel in organen van de ontvoerden. Wat is uw reactie daarop? En wat is uw houding ten aanzien van het zogenoemde gele huis?

Kouchner: Hahahaha. U bent ziek. Is dit het gezicht van een organenhandelaar? U bent gek. Wat denkt u, dat Rada (Trajković) en ik lijken hebben opengesneden en de organen eruit hebben gesneden?

Journalist: Wat denkt u over het gele huis. Denkt u dat het bestond?

Kouchner: Wat zegt-ie? Wat is dat, het gele huis? Welk gele huis? Waarom geel?

Journalist: Het gele huis in Albanië.

Kouchner: pfffbbbrrr. Meneer, u moet zich daar laten onderzoeken (ze staan voor dom zdravlje). Dat is genoeg. Bedankt. Er is geen geel huis geweest, er is geen orgaanhandel geweest. Ziet u ons organen verhandelen (?) De mensen die dat zeggen, zijn klootzakken en moordenaars.

Ps: Kouchner was de eerste VN-bestuurder van Kosovo in 1999.

achterhoofd

2010-03-02T19:31:00.002+01:00

Radovan Karadžić is niet op z'n achterhoofd gevallen. Hij kiest frontaal de aanval. Het mag bekend verondersteld worden dat ik wel degelijk denk dat er tijdens de oorlog in Bosnië vreselijke misdaden zijn gepleegd, ook van Servische kant. Ik denk ook dat Karadžić daar verantwoordelijk voor is. Maar tussen een mening en juridisch bewijs ligt een hele oceaan. Srebrenica? Een mythe, zegt Karadžić. Sarajevo? Een verdeelde stad, geen omsingelde, afgeknepen stad met een onder vuur liggende burgerbevolking. Markale? Een opzetje van de moslims. "Alles wat de aanklager zegt, moet je eigenlijk omdraaien."

Ik ben heel benieuwd wat die aanklager gaat doen. Of hij aankomt met vage klets van bevoordeelde en/of gemanipuleerde getuigen of met échte bewijzen die aantonen dat de moslimbevolking zwaar te lijden heeft gehad onder oorlogsmisdaden en volkerenmoord onder leiding van Radovan Karadžić. Want daar gaat het om; bewijs. Als dat er is, dan moet hij voor de rest van zijn leven de gevangenis in en dan moeten degenen die hem nu verdedigen ook ruiterlijk erkennen dat ze het mis hebben gehad. Maar het omgekeerde geldt evenzeer. Als de aanklager in deze zaak niet zonneklaar hard kan maken dat Radovan Karadžić de kwade genius is geweest, dan moet hij vrij komen en dan moet de rest van de wereld, inclusief de Bosnische moslims, op zoek naar een ander verhaal.

bs'er

2010-03-01T09:51:00.003+01:00

Na vandaag ben ik wereldberoemd in heel Servië. Ik was een poosje geleden gevraagd voor een interview met het radioprogramma Tehnoskop, dat door heel Servië op regionale en lokale zenders wordt uitgezonden. Hier vind je de site van het programma en onderaan de tekst links naar de twee delen van het gesprek. In het Engels, dat wel, omdat ik het razende tempo van het programma niet aan kon met mijn steenkolenservisch.

pak slaag

2010-02-27T22:57:00.004+01:00

Helden zijn ook maar gewone mensen. Laszlo Tökes, de gereformeerde dominee van Hongaarse afkomst, bij wiens kerk in Timisoara de Roemeense revolutie van 1989 begon, is van zijn vrouw af. Of beter: zij is van hem af. Mevrouw Tökes had genoeg van zijn "herhaalde ontrouw en gebruik van lichamelijk geweld". Geen held meer (dat is-ie voor velen trouwens nooit geweest), maar gewoon een man die vreemd gaat en zijn vrouw slaat. Voor de geïnteresseerden: hier de reportage die ik in december in Timisoara maakt. (Dank voor de tip, Cornelis).

protest

2010-02-27T18:38:00.009+01:00

Om niet de indruk te wekken dat ik alleen maar heb lopen lanterfanten, nog wat foto's van een demonstratie van afgelopen woensdag. Ik heb begrepen dat de media in West-Europa hebben bericht dat heel Griekenland plat lag en dat de demonstratie in Athene is uitgelopen op een veldslag met de politie. Geen van beide observaties is waar. De organiserende vakbonden waren bepaald niet tevreden met de omvang van de staking en de 'veldslag' aan het eind van de demonstratie behelsde niet meer dan een kortstondige veschpartij tussen een handvol anarchisten en de politie ("standaardprocedure" bij demonstraties, heb ik me door verschillende mensen laten vertellen). Zo zie je maar, niet alleen over de rest van de Balkan wordt gekleurd bericht.

Ik ga geen heel betoog schrijven over de stand van de Griekse economie, de omvang van begrotingstekort en staatschuld, de onderhandelingen met de Europese Unie, niet over internationale speculatie, noch over het maatregelenpakket waarmee de regering van de socialistische premier Papandreou uit de crisis hoopt te komen. Wat ik daarover te melden heb, schrijf ik op in de twee artikelen voor het Financieele Dagblad (en waarvan er één bijna af is). Ik zal de links op het Belgradoblog zetten, zodra die zijn gepubliceerd. Wat ik wel kan zeggen is dat de situatie behoorlijk dramatisch is.

Aan het begin van de domstratie, het nog lege podium:

Vraag me niet wat dit betekent:

Actievoerders metselen de toegangsdeur van een bank dicht:

Een boze Griek:

Demonstratie voor het parlementsgebouw:

Een vakbondsleider (van de bond voor gepensioneerden van de Dienst voor Sociale Zekerheid, gelieerd aan de communistische partij):

Nog een vakbondsleider (van de bond voor leraren op de middelbare school, gelieerd aan de socialistische partij):

En als je die laatste foto een beetje opblaast, zie je dat er een aardige beker op een van de planken staat. Beograd, staat erop. Verder ben ik helemaal niet chauvinistisch.

Tal van organisaties en individuen grijpen zo'n demonstratie aan voor hun eigen belang. Krakers bijvoorbeeld:

en Bengalen:

en Turkse Koerden:

en Afrikanen:

Nootjesverkopers:

en broodverkopers:

En tot slot nog de gedenksteen voor Alexandros Grigoropoulos, een vijftienjarige jongen die op 6 december 2008 werd doodgeschoten door de politie. Zijn dood was aanleiding voor een maandlang van rellen in Athene. Dat waren pas veldslagen.

oud

2010-02-27T18:03:00.007+01:00

Ik logeerde in de Plaka, een oude wijk in het centrum van Athene waar je niet links of rechts kunt kijken zonder een of ander archeolgisch wonder te zien. De Akropolis toornt boven alles uit, maar er is meer, veel meer. Zoveel dat ik van het grootste deel al lang weer ben vergeten wat wat ook alweer was. In de het hoogseizoen moet het hier een rampgebied zijn, omdat je dan over de hoofden van de toeristen loopt. Nu was het prettig; rustig en warm genoeg om koffie op een terras te drinken.

Een straatkat en een -hond (niet archeologisch):

Een eindje verderop: de tempel van Zeus:

voertuigenserie

2010-02-27T10:46:00.003+01:00

Ze stonden vlak bij mijn hotel. Gezien de vlaggetjes op het onderste voertuig en het feit dat Akropoli in latijns schrift is geschreven zouden het Franse toeristen die op alternatieve wijze naar Athene zijn komen rijden kunnen zijn. Maar al sla je me dood, ik weet het niet zeker.

pompoenen

2010-02-27T10:08:00.005+01:00

Je ziet ze in veel landen bij parlementen, presidentiële gebouwen, koninklijke paleizen en/of belangrijke monumenten, vaak in traditionele kledij om aan te geven dat het betreffende land al een hele geschiedenis achter zich heeft. In Athene staat de erewacht voor het parlementsgebouw en die heeft een ingewikkelde procedure om te wisselen.

Ik houd er over het algemeen niet van om 's lands gebruiken op een makkelijke manier te kakken te zetten, maar toe nou jongens, jullie maken het me wel heel erg moeilijk om mijn lachen in te houden. Goed, jullie wapens zien er modern en gevaarlijk uit, dat rokje zij jullie vergeven, maar die witte mailots, die kwasten op je kuien en die rare balletjes op je schoenen... (proest)

hulde

2010-02-27T09:48:00.003+01:00

Of ik Grieks spreek, vroeg Albert. Nee, ik spreek geen Grieks. Geen woord. Als je cyrillisch leest, kun je het Griekse schrift met wat fantasie wel ontcijferen, maar dan weet je nog niks. Een goede vertaler, die op de hoogte is van wat er in het land speelt en ook nog eens goede contacten heeft, is dus van levensbelang als je, zoals ik, moet berichten over een land waar je de taal niet van beheerst en (behalve uit de krant) nauwelijks weet wat er gaande is. Een fixer heet zo iemand (producer als je televisie maakt, verschil moet er zijn). Pavlos is een goede. De momenten dat we niet aan het interviewen waren, waren we aan het discussiëren en raadde hij me aan een laagje dieper te kijken dan hetgeen je aan de oppervlakte ziet. Ik kan natuurlijk niet zeggen dat ik de Griekse samenleving nu ten diepste doorgrond, maar volgens mij heb ik voldoende gezien en gehoord om later vandaag twee verhalen voor het Financieele Dagblad te maken. Hulde voor Pavlos.

athens by night

2010-02-22T19:38:00.002+01:00

Zomaar wat avondplaatjes om mee te beginnen

crisis, what crisis?

2010-02-21T15:28:00.002+01:00

Tien jaar geleden was ik er voor het laatst beroepsmatig: in Griekenland. Het valt buiten mijn NOS-gebied, dus de paar keer dat ik er in de tussentijd ben geweest, was alleen voor de zon, de zee en de eilanden.

Nu wordt het serieus. Een poosje geleden kreeg ik een telefoontje van het Financieele Dagblad. De vraag was of ik zin had om zo nu en dan stukjes te schrijven over financiële en economische onderwerpen. Dat had ik wel. Zij hebben niemand in Griekenland, dus dat ga ik erbij doen. Iedereen die het een beetje bijhoudt, weet dat het daar een enorme economische chaos is. De totaal uit de hand gelopen overheidsfinanciën bedreigen de euro en het economisch herstel van de hele Europese Unie. Journalistiek gezien ben ik dus met mijn neus in de boter gevallen.

Er is wel een probleem: ik weet nauwelijks iets van Griekenland en economisch onderlegd kun je me zeker niet noemen. Dat wordt dus drie dagen lang met heel veel mensen praten en proberen te begrijpen waar het allemaal om draait. Morgen weg, vrijdag terug. Hoop jullie in de tussentijd van dienst te blijven.

graf

2010-02-20T14:54:00.003+01:00

Ik word zo ongelooflijk triest van dit soort berichten. In Gnjilane (Oost-Kosovo) is eerder deze week het graf van een Servische vrouw geschonden. Ze was de dag ervoor begraven op het kerkhof waar sinds 1999 geen Serviër meer een laatste rustplaats had gevonden. Ik vraag me af wat er zich afspeelt in de zieke breinen van mensen die zoiets doen.

- Wat zullen we vanavond eens gaan doen?

- Ah, ik weet wat. Er is vandaag een Servische begraven. Fun. Laten we haar opgraven.

Zoiets?

De familie trof de volgende dag een open graf en een open kist aan. Volgens een (Servische) politiecommandant was deze actie "een duidelijk bewijs aan Serviërs dat ze zelfs hun doden niet kunnen begraven in Gnjilane". Ik vrees dat hij gelijk heeft.

"Zo'n daad mag niet worden toegestaan aan wie dan ook om 'lage politieke doelen' te bereiken", verklaarde de regering in Priština, daarmee bevestigend dat er sprake was van een politiek doel. Welk doel is niet zo moeilijk te raden.

Ik heb eens zitten terugbladeren wat er op dit macabere gebied zoals is gebeurd sinds 1999 en ik werd er nog veel triester van. Kijk hier maar eens (1999). En hier (2004). Sindsdien lijkt het rustiger, maar vergis je niet. Met de regelmaat van de klok zie je meldingen van dit soort incidenten, zij het op kleinere schaal.

Het is de bedoeling dat Kfor de bewaking van voor Serviërs belangrijke plekken in Kosovo gaat overdragen aan de Kosovopolitie. Ik ben er minder dan ooit van overtuigd dat dat een goed idee is.

(geen) bomen

2010-02-19T12:58:00.004+01:00

Er is in Belgrado al een tijdje een enorme rel aan de gang over kap van bomen aan de Kralja Aleksandraboulevard (ex-Bulevar Revolucije). Ze zouden oud zijn en ziek. Deze week hebben gemeentearbeiders de kettingzaag ter hand genomen. Veel bewoners en andere Belgradoërs zijn woedend. Ze vinden dat de boulevard niet zonder bomen kan en ze geloven er niks van dat de gemeente de beloofde nieuwe bomen daadwerkelijk zal planten. Er is zelfs een Facebookgroep opgericht om het onheil te keren: Stop de Kettingzaagmassamoord.
Ik hoop maar dat de gemeente dezelfde criteria niet voor mensen gaat toepassen: oud en ziek, maak er maar een eind aan.

heilig? (4)

2010-02-19T12:42:00.003+01:00

In de tussentijd kon het natuurlijk niet stil blijven rond de omstreden Artemije. Eergisteren heeft de politie een naaste medewerker van de bisschop gearresteerd: Predrag Subotički, directeur van Artemijes bouwfirma Rade Neimar. Deze meneer zou tussen 2004 en 2009 driehonderdduizend euro hebben verdonkeremaand. Geld, dat was bestemd voor de reconstructie van kloosters in Kosovo. Volgens Serviës minister van binnenlandse zaken, Ivica Dačić, reageert de politie met haar onderzoek naar financiële onregelmatigheden in het bisdom Raška en Prizren (waar Artemije de op non-actief gestelde bisschop van is) op een aangifte van de Servisch Orthodoxe Kerk.

carnaval

2010-02-19T12:29:00.004+01:00

Carnaval in Šibenik.

kosovo?

2010-02-19T12:15:00.002+01:00

Ga je naar de Krajina en waar beland je dan?

serieus

2010-02-19T11:52:00.002+01:00

Ik heb doelbewust even gewacht met een nieuwe post na mijn terugkeer uit Kroatië. Niet dat ik niks te schrijven had, maar ik heb me zitten bezinnen of ik nog wel door wil gaan met het Belgradoblog. Ik schrijf dit blog voor m'n lol en ik merk tot mijn genoegen dat er vele tientallen mensen zijn die het op prijs stellen. De laatste tijd is er in de reacties evenwel een sfeer ontstaan die me allerminst bevalt. Wellicht heb ik dat over mezelf afgeroepen door te schrijven over controversiële onderwerpen en daar soms een stevige eigen opinie aan te verbinden. Begrijp me goed, ik ben helemaal niet tegen discussies, ook niet tegen felle discussies. Maar Fredrik had het in een van de laatste reacties wat mij betreft bij het rechte eind. Hij bezoekt het Belgradoblog voor z'n plezier en zo moet het blijven. Dat heeft niks te maken met vooroordelen tegen wie of wat dan ook (nogmaals, natuurlijk mag er worden gediscussieerd), maar als je elkaar voor rotte vis wilt uitmaken, doe dat dan vooral ergens anders. Het lijkt hier soms verdomme het Servische parlement wel.

Ik heb besloten om door te gaan. Voor mezelf en voor de mensen die het Belgradoblog zien als plezierig uitje, als alternatieve informatiebron of als platform voor discussies. Blijf vooral reageren. Dat kan vanuit een SRS- of een LDP-invalshoek, het is mij om het even, maar toon wel respect voor elkaars opvattingen en vooral voor elkaar.

heilig? (3)

2010-02-15T09:50:00.000+01:00

Geen commentaar:

heilig? (2)

2010-02-14T19:17:00.002+01:00

Op het gevaar af weer een hele discussie op gang te brengen, een staartje van de muis Artemeije. Wat zich precies in Gračanica (Kosovo, residentie van de bisschop) heeft afgespeeld, is nog niet duidelijk, maar het schijnt dat het pro- en het anti-Artemijekamp met elkaar op de vuist zijn gegaan. Volgens KiM-radio ontstond er een heuse knokpartij, toen Atanasije, die Artemeije voorlopig waarneemt, en wat moniken het klooster inkwamen en ook Artemijes privévertrekken wilden betreden. Het radiostation meldt dat de Kosovopolitie en Kfor er zelfs aan te pas moesten komen om de vechtersbazen uit elkaar te halen.

Andere media zeggen dat er hooguit sprake was van wat duw- en trekwerk, maar die melden weer dat een groep moniken vanuit Crna Reka (je weet wel, dat klooster waar ze afkickende junkies met scheppen op hun blote kont sloegen) naar Gračanica was afgereisd om Artemije steun te betuigen. Volgens hen wilden de Gračanica-moniken dat verhinderen.

Wordt vervolgd.

naar knin

2010-02-14T15:15:00.003+01:00

Ik vertrek morgen naar Knin en dat is in Kroatië. Knin was tijdens de Kroatië-oorlog de hoofdstad van de door de Servische meerderheid uitgeroepen, maar door niemand erkende, Republika Srpska Krajina. Goran Hadžić, een van de twee resterende Serviërs die het Joegoslaviëtribunaal graag wil hebben, was er de baas. Waarom naar Knin?

Welaan, aanstaande donderdag wordt de nieuwe president van Kroatië, Ivo Josipović, ingehuldigd. Josipović wil graag lid worden van de Europese Unie. Om dat te bereiken zal Kroatië, net als Servië, volledig moeten samenwerken met het Joegoslaviëtribunaal. Zagreb moet documenten aandragen die belastend zijn voor Ante Gotovina, die als generaal verantwoordelijk was voor de actie Oluja (Storm), de actie die een einde maakte aan de oorlog, maar tegelijkertijd ook aan de aanwezigheid van de meeste Serviërs in Kroatië. Gotovina, met andere woorden, wordt verdacht van etnische zuivering.

Een groot deel van de Kroaten beschouwt Gotovina als oorlogsheld en nu ben ik erg benieuwd hoe ze daar in de Krajina denken over de toetreding tot de EU. Met andere woorden: moet Kroatië meewerken aan de veroordeling van Gotovina of moet het land dat EU-lidmaatschap maar laten zitten. Ik ben benieuwd.

heilig?

2010-02-13T12:39:00.002+01:00

Nieuws van de firma Grijp & Graai. De Heilige Synode van de Servisch-orthodoxe kerk buigt zich over de vraag wat er moet gebeuren met de niet zo heilige daden van bisschop Artemije van Raška en Prizren (op de foto met zijn grote vriend Vojislav Koštunica). Het is niet uitgesloten dat de geestelijke met de uitbundige levensstijl eruit gebonjourd wordt. Niet officieel natuurlijk, want dat zou de naam van de kerk als geheel in discrediet brengen. Als het een beetje meezit, zal Artemije "om gezondheidsredenen" met vervroegd pensioen gaan, of zo. Het kan natuurlijk ook dat zijne heiligheid weigert op te stappen (dat heeft-ie al eerder gedaan) en dan kunnen we misschien een splitsing in de kerk verwachten. Dan hebben we de straks behalve de Servische, de Macedonische en de Montenegrijnse (om me te beperken tot ex-Joegoslavië) ook nog de orthodoxe kerk van Kosovo en Metohija. Drie keer raden wie de patriarch zal worden.
Artemije wordt verweten dat hij zich niet aan de eed van armoede heeft gehouden, die alle moniken moeten afleggen. Dat is een understatement. Artemije bezit een bouwbedrijf dat alle werkzaamheden aan de eigendommen van de kerk in Kosovo verricht (bisschoppen worden niet geacht bedrijven te bezitten). Artemije heeft een hele serie dure auto's. Artemije heeft zijn woning in Gračanica (Kosovo) laten verbouwen voor een bedrag waar een gemiddeld Servisch gezin een jaar of tien van moet leven. Artemije wordt ervan verdacht steunfondsen van kerk en staat voor de Serviërs in Kosovo te hebben weggesluisd naar bankrekeningen in Griekenland. Het lijkt er met andere woorden sterk op dat Artemije niet meer of minder is dan een doodordinaire schurk. Wat moet je met zo'n man?

wit

2010-02-13T12:31:00.002+01:00

Houdt het dan nooit op?

ooievaars

2010-02-11T18:22:00.003+01:00

Dit bericht mag ik jullie echt niet onthouden. In het kort: de Bulgaarse spoorwegen trekken maar liefst duizend euro uit om alle ooievaarsnesten langs de rails rond Plovdiv te renoveren. Quote van de dag: "Het idee is dat de ooievaars een thuis aantreffen dat voldoet aan alle Europese standaarden voor beschermde diersoorten, als ze in het voorjaar terugkeren." (Dimitar Stankulov van het Nationale Bedrijf voor de Rail Infrastructuur).

radio

2010-02-11T10:16:00.003+01:00

Gisterenavond, een uur of acht. Ik was gevraagd voor een interview door een productiebedrijfje dat radioprogramma's maakt voor tientallen lokale en regionale zenders. Het idee daarachter was me niet helemaal duidelijk, want het gesprek schoot van links naar rechts en van boven naar beneden. Het ging erover hoe ik in Servië terecht was gekomen, hoe je mijn naam uitspreekt, of ik een pc of een mac gebruik en waarom, of ik Facebookgebruiker ben en nog veel meer. Benieuwd wat ze daarvan weten te maken. Wie dacht dat het vreselijk serieus was, komt bedrogen uit. We hebben ons suf gelachen.

sneeuw

2010-02-11T10:14:00.003+01:00

Geen bijzonder verhaal. Ik vond het gewoon een mooi plaatje. Gisterenavond in de auto tijdens zware sneeuwval en snoeiharde wind. Belgrado was bijna uitgestorven. Het leek Washington wel.

hand

2010-02-10T16:16:00.003+01:00

Eergisteren schreef ik over mijn lekke band. Met die band gaat het goed, met mij wat minder. Om het vastgeroeste kreng eraf te krijgen, moest ik met een zware hamer in de weer. En aangezien die watjes van journalisten hun handen alleen maar gebruiken om het toetsenbord te beroeren en helemaal niet gewend zijn aan zware arbeid, ligt naar mijn gevoel nu mijn linkerhand in puin. Het begon gisteren. Ik weet niet precies wat er aan de hand is, maar het doet verrekte zeer. Als dat zo blijft toch maar eens naar de dokter. Kan ik later weer schrijven over de gezondheidszorg in Servië. Zo houd je jezelf aan het werk als blogger.

typisch belgrado

2010-02-10T16:12:00.003+01:00

Het waait hard in Belgrado en als het hard waait in Belgrado wordt het altijd een bende. Dan waait er van alles en nog wat uit de vuilcontainers: plastic zakjes, resten brood, afgedankte kleren en gebruikte condooms. Je kunt het zo gek niet bedenken.

paspoort

2010-02-09T14:18:00.004+01:00

Het is is stervensdruk bij de politie en de gemeentehuizen in Vranje en Bujanovac in Zuid-Servië, vlakbij Kosovo. Večernje Novosti heeft er een verhaal over. Kosovaren uit de regio Gnjilane (Kosovo), om het even of ze Servisch, danwel Albanees zijn, staan inter-etnisch gebroederlijk in de rij voor een nieuw biometrisch Servisch paspoort. De onafhankelijkheid heeft de Albanezen in Kosovo kennelijk niet alleen maar voorspoed en hoera gebracht. Met hun bovenstebeste nieuwe eigen paspoorten kunnen ze namelijk niet visumloos de Europese Unie in (veruit de meeste Servische Kosovaren willen zo'n paspoort helemaal niet, maar hun oude ex-Joepaspoorten zijn niet meer geldig). En je kunt dan wel principes hebben (dat Kosovo onafhankelijk is), maar als je een tripje naar Zürich, Amsterdam of Brussel wilt maken, is het natuurlijk wel handig als je niet urenlang in de rij voor het een of andere consulaat hoeft te staan. Dan maar liever Servisch staatsburger. Talloze Kosovaren willen zich ineens in een van de Zuid-Servische gemeenten vestigen, bevestigen politie en burgerlijke autoriteiten. En dan wonen ze zogenaamd met z'n allen op het adres van een familielid. De politie zegt wel te controleren, maar ja, de politie (in ieder geval een deel ervan) is ook corrupt . En dus betaal je volgens de bronnen van Večernje Novosti (niet altijd even betrouwbaar) tot vijfduizend euro om je aan de lange arm van de wet te onttrekken.

teleurstelling

2010-02-08T12:18:00.003+01:00

Het is goed dat het eens gezegd wordt: Servië zal hoogstwaarschijnlijk niet voor 2020 kunnen toetreden tot de Europese Unie. Alle peptalk van de Tadićen, de Jeremićen en de Đelićen ten spijt zijn er nog te veel obstakels: het Joegoslaviëtribunaal, Kosovo, hervorming van de wetgeving, verdeeldheid binnen de EU, noem maar op. Begrijp me goed, ik zou wensen dat het allemaal veel sneller zou gaan en dat de EU de échte problemen zou bespreken in plaats van een hooguit symbolische kwestie als de uitlevering van Ratko Mladić of de manier waarop Servië omgaat met het mede door de EU zelf gecreëerde probleem Kosovo. Maar zo is het niet. Ik geloof zo langzamerhand niet meer dat Mladić ooit nog in Scheveningen terecht komt en het zal nog vele jaren duren (als het er ooit van komt) voordat er overeenstemming zal worden bereikt over Kosovo. Alles in ogenschouw genomen, denk ik dat 2020 nog een optimistische schatting is. Natuurlijk weten de leiders in Belgrado dat en natuurlijk weten ze dat in Brussel. En toch zit iedereen mooi weer te spelen.

lek

2010-02-08T11:56:00.003+01:00

Zo stond mijn arme Ford Focus er afgelopen weekend bij; de rechterachterband zo plat als een dubbeltje. Ik was tegen een uitstekende stoeprand aangereden en dan krijg je dat. Geen pretje om hem te verwisselen met mijn knieën in de sneeuw, terwijl de boel in dat wiel volkomen aan elkaar vastgeroest zat. Uiteindelijk bracht een moker van de vulkanizer in de Džordža Vašingtonastraat uitkomst. Nu nog even wachten op een nieuwe Continental voor een dinar of vijfenzestighonderd en ik kan weer op pad.

knokpartij

2010-02-06T11:38:00.002+01:00

De partij van Velimir Ilić, Nova Srbija, verzamelt handtekeningen ten gunste van nieuwe verkiezingen. Velja hangt zijn vertrouwde verhaal op over de dieven in de huidige regering en dan gebeurt het volgende. Kijk, luister en huiver.

typisch belgrado

2010-02-05T11:48:00.001+01:00

liefde

2010-02-05T11:23:00.005+01:00

In de Cvijićevastraat is iemand ongelooflijk verliefd op ene Sandra. Hoe ik dat weet? Kijk maar.

spuit elf

2010-02-03T10:00:00.003+01:00

Hoera! Servië's spuit elf, Vojislav Koštunica, heeft weer eens modder gespoten. Herinner je even een post van 12 januari, waarin ik schreef over een mogelijke resolutie waarin het Servische parlement de misdaden tegen de moslims in Srebrenica zou gaan veroordelen. Natuurlijk wordt daarover gediscussieerd en natuurlijk wordt er gezegd dat ook de misdaden tegen de Servische bevolking op de een of andere manier ter sprake zouden moeten komen. Niks mis mee.
Maar Koštunica weet in deze discussie, als altijd, volkomen onbegrijpelijke wartaal te debiteren. Zo'n Srebrenica-resolutie is volgens de leider van de inmiddels volstrekt onbeduidende Democratische Partij van Servië "een voorbeeld van immorele politiek en een degradatie van het Servische volk". Nu vraag ik je. Wat is er immoreel aan om je verantwoordelijkheid te nemen, om een afschuwelijke misdaad te veroordelen? Het lijkt me juist een promotie van het Servische volk als zoiets zou gebeuren. Koštunica zegt ook dat "niemand het recht (heeft) om Servië, de Republika Srpska en het Servische volk te stigmatiseren met verantwoordelijkheid". Wablief? Stigmatiseren? En hij komt ook weer met Jasenovac op de proppen. Natuurlijk, meneer Koštunica, wat daar is gebeurd is onbeschrijflijk en de Kroaten hadden er al lang hun excuses voor aan moeten bieden. Zie verder de verantwoordelijkheidpost van gisteren.

wahabieten

2010-02-03T09:36:00.003+01:00

...en dat hebben ze gisteren dus gedaan in Bosnië-Hercegovina. Een enorme politiemacht is het dorpje Gorna Maoča bij Brčko binnengetrokken en heeft er tien mensen gearresteerd. Naar verluidt is het dorp een soort van mini-Saoedi Arabië, waar de sharia van kracht is, de kinderen les krijgen volgens een Jordaanse leermethode en waar je het Ararbisch moet beheersen om de straatnaambordjes te kunnen lezen. Wat die arrestanten wordt verweten is me niet helemaal duidelijk. Ik hoorde iets over het omver willen werpen van de staat. Ik heb helemaal niks met orthodox-islamtische stromingen, integendeel, maar volgens zijn de mainstream politici in Bosnië een veel grotere bedreiging voor het voortbestaan van het land dan een handvol mannen met baarden en vrouwen in boerka. De politie heeft nota bene ook wapens aangetroffen... Toon me één dorp in Bosnië waar je geen wapens aantreft. Afijn, de wereld heeft weer even naar Bosnië gekeken.

Intussen elders in Bosnië... Na Banja Luka dreigt nu ook Mostar met een referendum over opsplitsing. Even voor degenen die het unieke staatsverband van Bosnië niet kennen: het land is opgesplitst in twee delen, zogenoemde entiteiten: de Moslim-Kroatische Federatie en de Servische Republiek (de centrale overheid heeft eigenlijk niets te vertellen). Volgens ene meneer Leo Pločkinić zal de Kroatische sabor in maart beslissen over een volksraadpleging onder de Kroaten. Volgens die Pločkinić kan een referendum alleen worden voorkomen als de moslims "een vreedzame verdeling (van de Federatië) in twee entiteiten" accepteren. En dat de moslims dat niet gaan doen, weet meneer Pločkinić ook wel.

typisch belgrado

2010-02-02T14:14:00.001+01:00

nee hé (2)

2010-02-02T14:04:00.002+01:00

Ergens vorige maand schreef ik dat Nederlanders in het buitenland volgens een onderzoekje van het Rotterdamse Havenziekenhuis aanmerkelijk eerder doodgaan dan gewone Nederlanders. Een bericht daarover verscheen in het WereldExpat Magazine. Paniek in huize Godfroid, dat spreekt vanzelf. Het blaadje komt er in de nieuwe editie op terug. Nu heet het ineens dat ze daar in het ziekenhuis niet weten of het om toeristen, expats of emigranten gaat. En eigenlijk weten ze helemaal niks. Blablabla over dat reizen zo stressvol is en dat dat slecht voor je hart is. Ik vind reizen helemaal niet stressvol. Sterker nog, ik vind de hele dag binnenzitten stressvol. Daar zou ik pas hartproblemen van krijgen. Lees zelf maar. Goed voor de categorie In De Prullenbak.

brug

2010-02-02T13:39:00.005+01:00

Waarschijnlijk zonder het zo te bedoelen, heeft de Servische onderminister van infrastructuur, Dragan Jovanović, een van de raakste typeringen van de politiek in Servië gegeven die ik in lange tijd heb gehoord. Het ging over de problemen met de Gazela-brug (zie eerdere post), waarover in Belgrado verhitte discussies worden gevoerd. Jovanović doet het voorkomen alsof er eigenlijk niet zoveel aan de hand is in hij prijst het systeem dat de scheur in de brug tijdig heeft ontdekt. Onzin natuurlijk, het is een ouwe rotbrug, die eigenlijk moet worden afgebroken en opnieuw worden opgebouwd of in ieder geval ingrijpend moet worden gerenoveerd. En dan zegt de brave onderminister: "Niemand is verantwoordelijk voor deze situatie." Waarschijnlijk wil hij daarmee zeggen dat niemand iets te verwijten valt, maar hij slaat de spijker zo hard op z'n kop dat het bijna zeer doet. Inderdaad, niemand is verantwoordelijk voor welke situatie dan ook, want zo lang dat zo is, kan ook niemand verantwoordelijk worden gehouden. Dat is nou net één van de grootste problemen in Servië: als er een probleem is, dan heeft of niemand het gedaan, of in ieder geval een ander. Zo schieten we lekker op, meneer Jovanović.

2010-02-01T15:40:00.002+01:00

Een paar dagen computerellende, vandaar geen posts. Sorry.

Intussen heeft de oh zo solidaire Russische beer weer eens gegromd naar de vrienden hier te lande. Mocht Servië besluiten het lidmaatschap van de Navo aan te vragen, dan zou dat de Russisch-Servische relaties zeer schaden, zei meneer Konstatin Kosatsjev, voorzitter van de buitenlandcommissie van de Doema, tegen de krant Večernje Novosti. O.k., dat gaat nog, om dat Rusland daar zelf partij bij is. Maar even verderop gaan werkelijk alle remmen los. Een mogelijk lidmaatschap zou erkenning van de bombardementen van 1999 (?) en de onafhankelijkheid van Kosovo (?) inhouden, kakelt Kosatsjev, die overigens geen bezwaar heeft tegen Servië's lidmaatschap van de Europese Unie (dank u, dank u, diepe buiging, hielen likken), alsof de overgrote meerderheid van de EU de onafhankelijkheid van Kosovo niet heeft erkend.

En dan komt het, voor iedereen die vindt dat Servië beter af is bij de Russen: "Die beslissing (over de aanvraag van het Navo-lidmaatschap) moet via democratische procedures worden genomen en ik denk dat de meest democratische procedure -een referendum- nodig is als de vraag zou opkomen." Afgezien van de kronkelige gedachtengang kúnnen deze opmerkingen natuurlijk helemaal niet. Waar bemoei je je mee, Konstantin? Ga lekker democratisch zitten doen in je eigen land, daar is genoeg werk aan de winkel. Goed, als Servië op zeker moment onderdeel wil gaan uitmaken van de Russische Federatie, dan mag je je mond opendoen, maar zo ver is het nog niet. Voor nu: učuti bre.

Overigens heeft Servië helemaal geen plannen om lid te worden van de Navo.

chaos

2010-01-29T14:09:00.002+01:00

Het is weer eens helemaal mis met het verkeer in Belgrado. Gisteren werd er in de Gazelabrug over de Sava een breuk ontdekt. Niet zo gek. Als je bedenkt dat er al jaren geen onderhoud aan is gepleegd, verbaast het je dat het ding nog nooit is ingestord. Hoe dan ook, de middelste rijbaan is afgesloten en voertuigen van boven de drie ton mogen er niet meer overheen. Dat betekent dus dat al die vrachtwagens door de stad en over Brankov Most moeten. En dat zijn er een heleboel (de ringweg is nog steeds niet af). Je kunt je voorstellen hoe vast het verkeer in de stad staat.

paus

2010-01-29T09:56:00.004+01:00

Nu we he toch over God en zijn volgelingen hebben... Zoals bericht op het Belgradoblog, duidde hij er al op, kort voordat hij tot patriarch werd verkozen, Irenej Niški: het zou geen slecht idee zijn als de baas van die concurrerende kerk, de paus, eens op bezoek zou komen in Servië. Gisteren deed hij dat nog eens dunnetjes over tijdens een persconferentie. Nog nooit vertoond, zo'n gelegenheid waar journalisten de patriarch konden vragen wat ze wilden. Het grootste deel van het serviele journalistendom was evenwel zo overdonderd door deze noviteit dat er geen vraag over hun lippen kwam en dat ze niet méér wisten te doen dan de nieuwe patriarch zijn zegen vragen.

Het zal nog een hele toer worden om Irinej officieel op de patriarchentroon te krijgen. Dat gebeurt normaal gesproken in het patriarchaat in Peć en dat ligt, zoals de meesten van jullie waarschijnlijk wel weten, in Kosovo. Ik zie het al voor me: de hele orthodoxe kerk, buitenlandse gasten, vertegenwoordigers van regering en parlement, andere belangrijke mensen en ik in colonne naar Peć, onder bescherming van Albanese politie. Als Priština tenminste toestemming geeft. Misschien wordt de hele bups, zoals recentelijk een paar Servische hoogwaardigheidbekleders is overkomen, wel tegengehouden en teruggestuurd...

grap

2010-01-29T09:37:00.003+01:00

De eerste grap die ik ooit over patriarch Pavle, God hebbe zijn ziel, heb gehoord.

De patriarch is in de hemel en krijgt al sinds zijn aankomst alleen maar brood met jam te eten; 's morgen, 's middags en 's avonds. Een beetje beschaamd gaat hij naar God en vraagt hem: "Hemelse Vader, ik vraag niet veel, maar heeft U niet iets anders dan brood met jam?" Zegt God: "Mijn beste Pavle, wie zou dat moeten klaarmaken? We zijn hier maar met z'n tweeën."

typisch belgrado

2010-01-28T13:47:00.001+01:00

dikkerds

2010-01-28T08:49:00.003+01:00

Zijn het gezellige dikkerdjes of ongezonde, met vetten en suikers volgevreten plumpuddingen met armen en benen? Servische kinderen wegen gemiddeld veel meer dan hun leeftijdsgenootjes in een aantal andere Europese landen. Het tabelletje hierboven spreekt boekdelen. De rode cijfers in het linker rijtje staan voor het gemiddelde gewicht van elf- tot veertienjarigen in Servië; dus als ze veertien zijn, wegen ze gemiddeld 65,08 kilo. Olifanten zouden er jaloers op zijn. In de andere kolommen vind je de gemiddelde gewichten van kinderen in België, Spanje, Slowakije en Albanië. Albanese kinderen van veertien wegen dus gemiddeld maar liefst vijftien kilo minder dan hun Servische leeftijdsgenootjes. Wat zal er het ongezondst zijn?

macedoniërs

2010-01-27T16:46:00.000+01:00

Deze spreekt voor zich.

opknapbeurt

2010-01-27T12:03:00.005+01:00

Als je bij vrienden op bezoek gaat, wil je er toch een beetje knap uitzien. Dus, schoenen gepoetst tot ze glimmen als spiegels, een haarknip- en wasbeurt en je bent helemaal het mannetje.

Update. Vooruit dan maar, het resultaat van al die inspanningen op speciaal verzoek van Antje.

keramiek

2010-01-27T11:54:00.004+01:00

Ik had het al over Djoko. Hij is niet alleen eigenaar van café Mala Stanica, hij maakt van alles en nog wat van aardewerk: van lampenkappen tot complete installaties. Zijn nieuwste project: muziekinstrumenten van aardewerk. Nu nog een componist en vijfentwintig muzikanten die met zijn instumenten uit de voeten kunnen zien te vinden en er gaat iets heel speciaals gebeuren.

roken

2010-01-27T11:39:00.006+01:00

Sinds 1 januari geldt in Macedonië zo ongeveer de strengste anti-rookwetgeving ter wereld. De zwaar aan tabak verslaafde inwoners van het land kunnen in geen café of restaurant meer paffen. Doen ze dat wel, dan kunnen de eigenaar van het etablissement een boete van 4500 euro en de roker een boete van ruim 300 euro tegemoet zien. En dat is nog niet alles. Op terassen mag straks, als het weer het weer toelaat, ook niet worden gerookt, onder parasols is het verboden en wil je uit arren moede een sigaret op straat opsteken, dan mag dat alleen als er een asbak in de buurt is. De arme rokers kankeren (excusez le mot) zich suf. Het enige alternatief: buiten bibberen in de kou.

Gelukkig ken ik de eigenaar café Mala Stanica. Hij smokkelde me mee naar het opslaghok, waar we stiekem als kleine jongetjes, maar dolblij dat we niet in de kou hoefden te staan, een sigaret konden roken.

verschil

2010-01-27T11:35:00.001+01:00

Zoek de verschillen. Skopje ten noorden:

en ten zuiden van de Vardar:

bouwwoede

2010-01-27T11:02:00.010+01:00

Skopje is één grote bouwput. De VMRO-regering van Nikola Gruevski heeft besloten de nauwelijks functionerende economie te stimuleren met nogal megalomane overheidsprojecten. Aan de linkerkant van de brug over de Vardar (de rivier die door Skopje stroomt) barst het van de activiteit. Er moet een theater verrijzen, een museum voor het heldhaftige verzet van de Macedoniërs tegen van alles en nog wat en aan de rechterkant wordt ook iets gebouwd, al weet ik niet wat. En dan is het ook nog de bedoeling om pal naast de oude stenen brug iets futuristisch nieuws te gaan aanleggen. Benieuwd wat dat gaat worden.

Achter die bouwputten staat ook een heel complex in de stijgers. Daar moeten een herinneringscentrum voor de tweede wereldoorlog en een synagoge voor de vrijwel verdwenen joodse gemeenschap komen.

Ik was hoe dan ook verrast door de veranderingen in het centrum. Nieuwe gebouwen als ruimteschepen.

Maar sommige dingen veranderen nooit.

In het zuidelijke, overwegend Albanese deel van de stad, de Čaršija, is alles hetzelfde. Daar koop je zoetigheid, goud, trouwjurkenen en sigaretten en daar ga je traditiegetrouw naar hetzelfde theehuis.

kosmodisk

2010-01-27T10:52:00.004+01:00

Terug in Belgrado met een enorme lading verhalen en foto's. Laten we maar eens beginnen met de president van Macedonië, meneer Gjorge Ivanov. Ik vermocht wel een grappig citaat van hem te horen in het Macedonische nieuws. Gevraagd naar de stand van het land antwoordde hij: "Ons land is als Kosmodisk; het ziet er raar uit, maar het functioneert." Kosmodisk is zo'n typisch geld-uit-de-zak-kloppend Teleshopproduct, een soort van corset voor mensen die last hebben van hun rug. Tot zover meneer Ivanov. Vergeet die naam maar weer, hij doet er niet toe.

even weg

2010-01-23T09:19:00.002+01:00

Ik ga straks op pad. Een dag of drie, denk ik. Eerst even naar Niš (zal eens kijken of er zwaar gefeest wordt na de benoeming van Irinej tot patriarch) daarna door naar Skopje. Niks bijzonders, gewoon op bezoek bij vrienden. Ik hoop daar wel iets te kunnen posten.

efficiëntie

2010-01-22T15:57:00.004+01:00

Het was weer tijd om rekeningen te betalen, dus op naar het postkantoor. Er was maar één loket geopend, maar de rij was niet erg lang, dus ik dacht wel snel klaar te zullen zijn. Dat was buiten de waard gerekend. Achter dat ene loket zaten maar liefst zes meisjes en toch ging het tergend langzaam. Wat bleek? Ze waren op een soort van stage en elke papiertje dat ze onder hun neus kregen moest van alle kanten bestudeerd worden, alle bedragen moesten zes keer bij elkaar worden opgeteld en vierentwintig keer worden gecontroleerd. Er moest uitgebreid worden bediscussieerd welke stempels waar op welke rekeningen moesten worden gezet. De betaalde sommen moesten keer op keer worden geteld en herteld, net als de bedragen die terug moesten worden gegeven. Ik heb drie kwartier staan wachten en al die tijd bleef alleen dat ene loket maar open. Wat mij betreft mogen de postkantoren worden geprivatiseerd.

patriarch

2010-01-22T14:15:00.004+01:00

Nu we het toch over God en aanverwante zaken hebben, de heilige synode van de Servisch-orthodoxe Kerk kiest vandaag waarschijnlijk een opvolger voor patriarch Pavle. Grootste kanshebbers: Vasilije (Zvornik & Tuzla), Amfilohije (Montenegro), Irinej (Bačka) en Grigorije (Zahumlje en Herzegovina).

Update: en de winnaar is..... Bisschop Irinej Gavrilović (79) van Niš.

mirakel?

2010-01-22T13:52:00.003+01:00

Eigenlijk kan het helemaal niet en toch is het zo. Vannacht droomde ik dat de paus op bezoek was. Bij mij thuis nog wel. We dronken een kop thee en wisselden wijsheden uit over de toestand in de wereld. Ja, nou en? Gewoon een wat vreemde droom, maar toeval of niet, vanochtend las ik op de site van B92 dat-ie misschien echt wel komt. Dat zegt bisschop Irinej van Niš tenminste. 2013 zou een mooi jaar zijn voor zo'n bezoek, denkt de geestelijke, want dan is het 1700 jaar geleden dat het Edict van Milaan werd uitgevaardigd. (Geen idee wat dat is, snel even opgezocht: in 313 schreven keizer Constantijn I van het West- en Licinius van het Oost-Romeinse Rijk een brief, waarin zij de religieuze tolerantie uitriepen). Die Constantijn I kwam uit Niš. Vandaar. Ik ben wel benieuwd hoe de paus voldoende mensen bij elkaar denkt te krijgen om een mis voor op te dragen.

kerst

2010-01-20T14:46:00.002+01:00

Luidruchtig volkje, die Serviërs. Stel je voor: je (over)grootouders hebben het geliefde vaderland verlaten en zijn naar Jackson, California getrokken en daar woon je als derde of vierde generatie nog steeds. Wat doe je dan als het kerstmis is (ik geef toe, ik ben er wat laat mee)? Dan stap je in een hele grote auto, dan neem een een heel groot geweer mee, dan maak je heel veel herrie als je de stad doorrijdt, dan spreek je Engels als een Amerikaan en dan schiet je een salvo af met dat halve kanon dat je had meegebracht. Zo heb ik ze hier in het openbaar nog nooit gezien.

leger

2010-01-19T15:17:00.003+01:00

"Vooruit maar," moet Stipe Mesić hebben gedacht. "Ik houd ermee op, dus wat kan mij het schelen. Ik zal het mijn opvolger eens lekker moeilijk maken." En daar slaagt hij wonderwel in. Eerst verlaagt hij de gevangenisstraf van een veroordeelde oorlogsmisdadiger en dan gaat hij op staatsbezoek in Kosovo. Maar dat is nog niet alles. Na afloop van de jaarlijkse ontvangst voor journalisten dreigde hij in een informele sfeer met oorlog als Milorad Dodik zijn referendum over de onafhankelijkheid van de Republika Srpska doorzet. Hij zou, zo tekende een verslaggever van de Novi List op, het Kroatische leger naar Brčko sturen als dat referendum er komt en daarmee de RS effectief in tweeën snijden.

In één ding heeft Mesić gelijk. Afsplitsing van de Republika Srpska zou in strijd zijn met het Dayton Akkoord en als mede-ondertekenaar daarvan heeft Kroatië zich verplicht het akkoord uit te voeren. Omdat ook Servië Dayton heeft ondertekend, heeft Boris Tadić gezegd dat zo'n volksraadpleging zijn steun niet zal krijgen.

Maar om nou meteen maar te dreigen met oorlog...

Dodik belazert de kluit voortdurend, ging Mesić verder (benieuwd of hij tijdens die ontvangst te veel had gedronken). Hij wil met zijn streken de internationale gemeenschap uitputten, zodat die op een gegeven moment de buik vol heeft van dat Bosnië. En als dat gebeurt, dan zijn de rapen gaar, want dan heeft Dodik zijn doel bereikt: "groot-Servië" (hij gaat voor het gemak voorbij aan het feit dat Servië helemaal niet op afscheiding van de RS zit te wachten, laat staan op aansluiting).

"Wedergeboorte van de oorlogstaal", schreef Novi List boven het artikel, en daar lijkt het inderdaad op. Ik ben allerminst een fan van Dodik, maar van een oorlogshitsende Kroatische president houd ik al helemaal niet, ook al houdt hij er volgende maand mee op.

Hier een gesprek in het Radio 1 Journaal.

Update. Het was te verwachten. Mesić heeft verklaard dat zijn woorden niet goed zijn geïntepreteerd.

nikica

2010-01-19T10:39:00.002+01:00

Sta me toe jullie Nikica voor te stellen. Nikica is elf jaar, ze woont in Podgorica en ze is nijlpaard. Nikica huppelt vrolijk door de dreven van de hoofdstad van Montenegro. Het vrouwtjesnijlpaard woonde in een privédierentuin, maar die raakte overstroomd, zodat ze vrijelijk over een hek kon zwemmen en de benen kon nemen. In eerste instantie nestelde ze zich in het zwembad van een nabijgelegen restaurant, naderhand ging ze op verkenningstocht. De inwoners van Podgorica zijn dol op haar. Ze schijnt zelfs een dagelijks maaltje hooi te krijgen van mensen uit omliggende dorpen. Nikica's baasje zegt dat er geen reden is voor paniek. Het beest zal worden teruggebracht, zodra het water is gezakt. Tot zover Montenegro.

typisch belgrado

2010-01-18T15:20:00.002+01:00

We zullen de typischbelgradoserie meteen maar een kickstart geven. Weer twee plaatjes van plekken die Belgrado haar ongewone gezicht geven.

eenheid

2010-01-18T14:59:00.002+01:00

Само Слога Србина Спасава (Alleen eenheid redt de Serviërs). Als die wapenspreuk klopt, zijn de Serviërs in het Kosovaarse Štrpce reddeloos verloren. Ze ruziën zich suf over de vraag wie het daar te vertellen heeft. Voor het eerst deed een deel van hen mee aan de lokale verkiezingen van het 'onafhankelijke' Kosovo, in november vorig jaar en degenen die toen werden gekozen hebben de officiële gemeentelijke gebouwen overgenomen. Dat laten de Belgradogetrouwen, die in mei 2008 tijdens de Servische lokale verkiezingen hebben gewonnen, natuurlijk niet op zich zitten. Ze hebben aangekondigd dat ze die gebouwen vandaag gaan terugveroveren. "We zullen proberen om deze mensen ervan te overtuigen dat ze voor hun eigen faciliteiten moeten zorgen (...) en dat wij ons werk voortzetten in de faciliteiten die eigendom zijn van de Republiek Servië," zei de Belgradogetrouwe Zvonko Mihajlović. Zijn tegenstander Bratislav Nikolić, die in november werd gekozen vindt evenwel dat de overgenomen gebouwen ter beschikking moeten staan van de burgemeester, en dat is hij, vindt hij.

Vooralsnog gaat het er vreedzaam aan toe. "Wij zullen geen reden geven voor wat voor een intra-Servisch conflict," zei Mihajlović. Volgens mij heeft hij een flinke plaat voor z'n kop, want er is natuurlijk al lang sprake van een intra-Servisch conflict.

typisch belgrado

2010-01-17T11:50:00.003+01:00

Wat is typisch Belgrado? Moeilijk te zeggen. Als mensen hier al op bezoek komen, dan zien ze Kalemegdan, Knez Mihailova, Skadarlia, de splavovi, Beli Dvor, ze eten misschien een hapje in Znak Pitanje en misschien wippen ze even de stad uit naar Avala of Košutnjak. Dat is inderdaad allemaal Belgrado. Maar er is veel meer, mooi en lelijk en alles er tussenin. Het begin van een kakelverse serie: typisch Belgrado. Benieuwd hoe lang ik het volhoud.

staatsman

2010-01-17T11:40:00.003+01:00

Hij staat erbij alsof hij een staatsman van grote statuur is. En wat wil je, Vuk Jeremić, de Servische minister van buitenlandse zaken, is deze week het zaterdagprofiel van niks minder dan de New York Times. Daar verbazen zich er vooral over dat hij zo piepjong is. En dat is hij: 34 jaar. Kosovo is Servië's Jeruzalem, zegt Vukje. Erg veel nieuws heeft hij niet te melden. En de New York Times ook niet.

irak

2010-01-14T14:19:00.002+01:00

Grote onrust in Nederland, begrijp ik, over de rapportage van de commissie Davids. Regering bijna gevallen, hoempapa, gedoe. De oorlog van de Amerikanen en de Britten, politiek gesteund door Nederland, zou onvoldoende of misschien helemaal geen rechtvaardiging vinden in het volkerenrecht. Volgens mij was er vier jaar eerder iets soortgelijks aan de hand, toen Joegoslavië werd gebombardeerd.
Voor de oorlog tegen Irak was de aanwezigheid van massavernietigingswapens het argument. Een argument dat later niet houdbaar bleek. Voor de oorlog tegen Joegoslavië was een grootschalige moordpartij op Albanese burgers in Kosovo het argument. Ook dat argument bleek niet houdbaar. In geen van beide gevallen had de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties groen licht gegeven.

Ik vraag me nu toch echt af waarom er in het ene geval wel en in het andere geval geen onderzoek wordt gedaan en waarom het ene geval wel en het andere geval niet tot politieke turbulentie leidt. Zal wel zijn omdat Kosovo een 'uniek geval' is.

wens

2010-01-14T14:16:00.002+01:00

Srećna Nova voor jullie allemaal. Zo, en laat die feestdagen nu maar eens afgelopen zijn. Ik heb zin om weer aan het werk te gaan.

lijstje

2010-01-13T09:15:00.004+01:00

Hoera, we hebben weer een onzinnig lijstje: de Quality of Life Index 2009. Van alle landen in deze regio kon je vorig jaar het best in Slovenië (68 punten) wonen. Daarna volgen: Bulgarije (65 punten), Roemenië (64 punten), Kroatië (63 punten), Albanië en Macedonië(60 punten), Bosnië-Hercegovina (58 punten) en Joegoslavië (!!!, 55 punten). Waar hebben de dames en heren van de Quality of Life Indes op gelet? Wel, op de kosten van levensonderhoud, op ontspanning en cultuur, op de economie, op het milieu, op vrijheid, op gezondheid, op de infrastructuur, op veiligheid en op het klimaat.

Ter vergelijking: Frankrijk staat op nummer 1 met 80 punten. In Slovenië is de kwaliteit van het leven net zo goed als in Ierland, Spanje, Slowakije en Portugal. Bulgarije kan zich meten met Costa Rica, Brazilië, Estland en Dominica. Roemenië heeft veel weg van de Kaaiman Eilanden, Chili en Ecuador. Woon je in Kroatië, dan kan je net zo goed verhuizen naar Barbados of Cyprus. Albanië en Macedonië = Belize, Paraguy, Frans Polynesië, Bolivia en Turkije. Bosnië? Geen verschil met Jamaica, Guatamala, de Dominicaanse Republiek en Singapore. En tot slot moeten die arme, niet meer bestaande Joegoslaven hun plekje onder de zon delen met Samao, Marokko, Wit-Rusland, Mongolië, Guyana en Georgië. Het kan allemaal nog veel erger. In Somalië (32 punten) ben je er pas echt slecht aan toe.

Weer een boel nutteloze kennis rijker.

duitse diplomaat

2010-01-13T08:57:00.004+01:00

Het kon niet uitblijven. Hij zegt het niet met zoveel woorden, maar de uitspraken van Wolfgang Ischinger zijn maar voor één uitleg vatbaar: Servië moet de onafhankelijkheid van Kosovo erkennen, alvorens het tot de Europese Unie kan toetreden. Die Ischinger is een Duitse diplomaat, die namens de EU betrokken was bij de 'onderhandelingen' over de toekomstige status van Kosovo. "Servië moet zijn onenigheden met Kosovo oplossen als onderdeel van het toetredingsproces," zei meneer de diplomaat ook nog voor de Albanese dienst van de BBC. En dus niet andersom. De Albanese regering in Priština kan eens te meer rustig achterover leunen en Belgrado later de schuld geven van het feit dat er geen afspraken mogelijk zijn. Ischinger denkt verder dat Belgrado en Priština snel met elkaar om de tafel gaan zitten om te praten over een "praktische manier om te coëxisteren, zonder de fundamentele status (= volgens hem onafhankelijkheid) te berde te brengen". Van opdeling wil hij niets weten. Dat jullie het maar weten.

Update: De Kosovo politie heeft vandaag Goran Bogdanović, de Servische minister voor Kosovo en Metohija, het 'land' maar weer eens uitgeschopt. Bogdanović, zelf Kosovaar, wilde naar Štrpce, maar werd tegengehouden door een flinke politiemacht, omdat hij geen toestemming van Priština had. Commentaar van meneer de minister: "Dit is demonstreert dat er geen vrijheid van beweging bestaat in Kosovo en dat lokale Serviërs, inwoners van Kosovo, inclusief ik zelf, de basismensenrechten worden onthouden."

nee hé

2010-01-12T14:30:00.003+01:00

Nederlanders in buitenland gaan 20 jaar eerder dood

Ik krijg eens in de zoveel tijd een digitaal blaadje opgestuurd. Wereldexpat heet het en het is bedoeld voor Nederlanders die in het buitenland wonen. Mensen zoals ik dus. Ik lees het eigenlijk nooit, maar vanochtend viel mijn oog op bovenstaande kop. Wat blijkt? Expats gaan veel eerder dood dan Nederlanders in Nederland. Vooral mannen en daar ben ik er ook al een van. Volgens onderzoek van het Havenziekenhuis in Rotterdam is de gemiddelde levensverwachting van mannen in Nederland 76,4 jaar en van hun soortgenoten die hun heil buitenslands hebben gezocht 56,1. Het wordt dus tijd om eens een testament op te gaan stellen, want statistisch gezien heb ik nog maar vijfenhalf jaar te gaan. Arme ik.

resolutie

2010-01-12T13:48:00.003+01:00

De Servische politiek doet haar uiterste best een vriendelijk gezicht op te zetten. Er zijn naar ik begrijp twee resoluties in de maak, waarmee het parlement de oorlogsmisdaden in de jaren negentig moet veroordelen. Eén van die resoluties gaat specifiek over de misaden tegen de moslimbevolking van Srebrenica, gepleegd door de Serviërs, de andere gaat over alle andere, gepleegd door iedereen. De Serviërs lijken dus officieel hun verantwoordelijkheid te gaan nemen voor de moord op moslims in Srebrenica en dat is een doorbraak van jewelste. De regering wil een zo breed mogelijke steun, vandaar dat deze tweetrapsraket is bedacht. Met de tweede resolutie zal iedereen wel kunnen leven, met de eerst denk ik niet. Dat gaat een enorme stampij worden in de volksvertegenwoordiging.

Benieuwd trouwens of er in Kroatië, Bosnië en Kosovo soortgelijke initiatieven van de grond komen. Ik denk van niet.

gekke stad

2010-01-11T15:37:00.000+01:00

Het blijft toch een gekke stad, dat Belgrado.

vroeg

2010-01-11T07:00:00.004+01:00

De eerste klus van vandaag zit er alweer op. Een gesprek over de presidentsverkiezingen in Kroatië in het Radio 1 Journaal. Half vijf opgestaan, want anders slaap ik nog half, even na half zeven gesprek, nu nog even naar bed.

referendum

2010-01-10T18:52:00.003+01:00

Benieuwd wat 2010 Bosnië gaat brengen. De voortekenen wijzen op zware tubulentie. Milorad Dodik, de baas van de Bosnische Serviërs, gaat in een interview met de Servische krant Večernje Novosti wel heel erg direct in de richting van onafhankelijkheid van de Republika Srpska. Nu heeft Dodik wel vaker een grote mond en blijven daden meestal uit, maar volgens Dodik zal het parlement van de RS nog deze maand een wet aannemen die een referendum mogelijk maakt met min of meer de volgende vragen: vindt u dat het Daytonakkoord van kracht moet blijven en: vindt u dat de Hoge Vertegenwoordiger van de VN het recht moet hebben om zich te bemoeien met de gang van zaken in de RS? De antwoorden van de Serviërs in Bosnië laten zich raden. Op de vraag of dit referendum een voorbereiding is op een volksraadpleging over afscheiding, antwoordt Dodik dat dat inderdaad wel eens het geval kan zijn.

In Sarajevo zijn ze inmiddels kwaad omdat gisteren in Banja Luka de Dag van de Servische Republiek werd gevierd. De Servische president Tadić was er ook. En hoewel hij een vredelievende toespraak hield over het recht van alle bewoners op de Balkan op hun eigen stukje grondgebied, klonk vanuit de hoofdstad van Bosnië de klacht dat de oprichting van de Republika Srpska het begin was van volkerenmoord en etnische zuivering.

De vrede mag in 1995 dan wel getekend zijn, het ziet er vijftien jaar later nog steeds niet erg hoopvol uit.

mesić

2010-01-08T12:05:00.002+01:00

Zo de relaties tussen Servië en Kroatië al enige temperatuur hadden, dan is die nu tot ver onder het vriespunt gedaald. De president der Kroaten, Stjepan Mesić, toch al niet geliefd in Servië omdat hij destijds het einde van Joegoslavië wereldkundig maakte, is vandaag op bezoek in Kosovo. Daar zal hij het bekende rijtje hoogwaardigheidsbekleders Thaci (premier), Sejdiu (president) en Krasniqi (parlementsvoorzitter) ontmoeten en het parlement toespreken, maar zich verre houden van welke Serviër dan ook. Priština hangt vol met Kroatische vlaggetjes, Mesić' foto is te zien op billboards door de hele stad, meneer de president zal een hoge onderscheiding ontvangen en hij zal tot ereburger van de Kosovaarse hoofdstad worden uitgeroepen. De dank van de Albanezen kent zowat geen grenzen en dat is niet zo gek, gezien het feit dat Kroatië de 'onafhankelijkheid' al op 19 maart 2008, net een maand na de uitroeping ervan, erkende en Kosovo steunt in de zaak voor het Internationaal Gerechtshof. Dat vinden ze hier allemaal niet leuk. In Kroatië vinden ze het niet leuk dat Servië naar het Internationaal Gerechtshof is gestapt en Kroatië volkerenmoord in 1995 verwijt, een stap die volgens president Tadić kan worden teruggedraaid als de Kroaten hetzelfde doen.

Kortom, het gaat niet goed met de onderlinge relatie van de buurlanden. Mesić houdt er overigens binnenkort mee op. Zondag is de tweede ronde van de presidentsverkiezingen en dan zal hoogstwaarschijnlijk Ivo Josipović van de oppositionele Sociaal-Democratische Partij tot zijn opvolger worden gekozen.

inhaalslag

2010-01-07T15:22:00.002+01:00

Als je zo'n twee weken helemaal geen nieuws hebt gevolgd, schrik je je rot. Er is van alles en nog wat gebeurd in de regio, zelfs in de kerstkomkommertijd en dat heb ik kijkers, luisteraars en lezers niet laten weten. Om jullie een beetje bij te brengen een kort overzicht van de gebeurtenissen vanaf 24 december:

De regering van het 'onafhankelijke' Kosovo houdt in 2009 op een budget van 1,1 miljard 165 miljoen euro over, twee keer zoveel als in 2008.
Het anti-corruptie agentschap van Kosovo stuurt honderdvijftig corruptiezaken naar de openbare aanklager. Er is er geen een voor de rechter gebracht.
Kroatië gaat een tweede ronde voor de presidentsverkiezingen tegemoet. Geen van de kandidaten haalde meer dan de helft van de stemmen.
De Kroatische oud-premier Ivo Sanader verbaast vriend en vijand met zijn aankondiging terug te keren in de politiek. De HDZ schopt hem een paar dagen later de partij uit.
Servië daagt Kroatië voor het Internationaal Gerechtshof in Den Haag wegens volkerenmoord. De Kroaten hadden hetzelfde al gedaan in 1999.
Door zware regenval en hoge temperaturen komt half Noord-Albanië onder water te staan.
De vijftien inwoners van Raševac in Zuid-Servië beginnen met gewapende patrouilles, nadat er vanuit Kosovo op het dorp zou zijn geschoten. Onduidelijk blijft wat er is gebeurd en hoe de dorpelingen ineens aan kalasjnikovs komen.
Bulgarije dreigt het EU-lidmaatschap van Turkije te dwarsbomen, zolang de Turken geen 14 miljard euro schadevergoeding betalen voor de Bulgaren die in 1913 Turkije uit werden gebonjourd.
De Servische president Tadić biedt aan te bemiddelen in het naamconflict tussen Griekenland en Macedonië.
De Bulgaarse politie houdt twee zware criminelen aan na de moord op journalist Bobi Tsankov.

Aan de slag maar weer.

kerstavond

2010-01-06T14:46:00.003+01:00

Het is badnjak, ik ben terug in Belgrado en probeer de draad weer op te pakken. Het weer werkt niet erg mee; het is grauw en het regent. Ik word er niet vrolijk van.

Uit het diepst van mijn hart bedank ik iedereen die heeft gereageerd op het overlijden van mijn moeder, die warme woorden heeft geschreven, die me een hart onder de riem heeft gestoken. Helpt dat dan, een bericht van mensen van wie je er eigenlijk maar een paar echt kent? Ja, het helpt. Het klinkt wat sekte-achtig, zo is het niet bedoeld, maar het lijkt warempel wel of we een klein gemeenschapje zijn geworden.

Ik ga geen uitgebreide beschrijving geven van de afgelopen twee weken -dat is me te privé- maar wees ervan overtuigd dat het niet alleen misère en narigheid was. Het waren mooie dagen.

Srećan Božić.

dood

2009-12-24T12:29:00.003+01:00

Ik had jullie voor de kerst en oud en nieuw nog wat vrolijke verhalen willen voorschotelen. Ik had nog willen antwoorden op jullie laatste reacties. Ik had volgende week woensdag naar Brussel willen vliegen voor een bezoek aan vrienden, maar in plaats daarvan vlieg ik morgen naar Amsterdam. Het allerliefst had ik gewild dat mijn moeder nog had geleefd, maar dat is niet zo. Afgelopen nacht om een uur of één is ze overleden. Het Belgradoblog gaat even dicht. Met bezwaard gemoed, maar daardoor niet minder gemeend, wens ik jullie een prettige kerst en een gelukkig nieuwjaar en bedank ik jullie voor jullie betrokkenheid in het afgelopen jaar. Tot ergens in januari.

vraag

2009-12-23T15:36:00.002+01:00

We hebben het vorig jaar ook gedaan, een enquête over het belangrijkste nieuwsfeit of de belangrijkste ontwikkeling in de regio van het voorbije jaar. Toen kwam de onafhankelijkheidsverklaring door de Albanezen in Kosovo als eerste uit de bus. Dit keer geef ik geen lijstje, jullie moeten het zelf maar bedenken. Ga je gang. Op 30 december ga ik voor een paar dagen weg, dus op de 29e moeten de antwoorden binnen zijn.

weerbericht

2009-12-23T14:04:00.005+01:00

Het weer in dit land is volkomen knots. Zojuist in m'n winterjas naar buiten geweest. Zweet, zweet, puf, puf. Wat blijkt? Het is vijftien graden in Belgrado!!!! Een paar dagen geleden vroor het in sommige delen van het land nog twintig graden. Idioot, belachelijk, klimaattop, paniek, stijgende zeespiegel. Ik verneem dat ze bij Loznica, waar het zelfs negentien graden is, tot hun knieën in het water staan vanwege al het smeltwater. Eergisteren is in de rest van het noordelijk halfrond de winter begonnen. Hier de lente.

prut

2009-12-22T13:12:00.003+01:00

Het vervelende van die prachtige sneeuw is dat het zo'n ontzettende prut wordt zodra het begint te smelten. Binnen blijven vandaag.

gruwel

2009-12-22T12:28:00.003+01:00

Een stroom aan Roemeniëverhalen dezer dagen. Natuurlijk. Twintig jaar geleden stond het land in brand, probeerde een wanhopige, vertrapte Roemeense bevolking een einde te maken aan een van de meest wanstaltige dictaturen van de vorige eeuw; die van Nicolae Ceausescu. Ook ik heb mijn steentje bijgedragen aan de verhalenstroom; vanochtend op radio, vanavond in het 8 uur Journaal. Ik heb een dubbel gevoel bij die revolutie. Natuurlijk, de Roemenen hadden het volledige recht om in opstand te komen, maar de manier waarop de revolutie verliep was niet zo fraai. Hierboven in de video indringende beelden van de laatste momenten van Ceausescu en zijn vrouw Elena. Moest dat zo? Mij komt het voor dat zelfs deze man en deze vrouw een eerlijk proces gegund had kunnen worden in plaats van een anderhalf uur durende showvoorstelling en een vernederende executie. Maar ik ben geen Roemeen, ik kan niet meepraten over de ontberingen die aan de revolutie voorafgingen, de woede en de frustratie, de uitzichtloosheid, de machteloosheid, de vertraptheid. Misschien had ik met genoegen het executiewapen gehanteerd als dat wel zo was geweest. Wat er na de dood van de Ceausescu's is gebeurd, kan al evenmin fraai worden genoemd. Veruit de meeste doden en gewonden zijn toen gevallen na Ceausescu's dood. Veel Roemenen hebben het gevoel dat hun opstand in die dagen is verworden tot een paleisrevolutie door tweederangscommunisten, die Ceausescu hebben opgeofferd voor hun eigen macht. De man bij wie de revolutie begon, Laszlo Tökes (zelf overigens ook geen heilige) zegt dat ook in de reportages die ik heb gemaakt. Feit is dat Roemenië er niet goed aan toe is of beter: dat de meeste Roemenen er niet goed aan toe zijn. De revolutie heeft een beperkte groep mensen macht en geld gebracht, terwijl een groot deel van de bevolking dagelijks moet knokken om de eindjes aan elkaar te knopen, dagelijks tegen overdadige corruptie aanloopt, dagelijks moet aanzien hoe georganiseerde schurken vrijwel onbeperkt kunnen roven en moorden en moet toezien hoe vriendjes elkaar de (politieke) macht toeschuiven. Misschien moet de echte revolutie nog komen.

experiment

2009-12-22T09:30:00.005+01:00

Ik kwam erop door een reactie van Ismael, die schreef dat hij ooit 's avonds laat na een drankje of wat met een paar vrienden de kaart van Oost-Europa opnieuw heeft getekend. Ik ben momenteel broodnuchter, maar het lijkt me toch geen onaardig idee. Tijd voor een gedachtenexperiment. Laten wij, als Belgradoblog, eens wat nuttigs doen, de geschiedenis vergeten en de wereld op basis van de huidige situatie verrijken met de ultieme oplossing voor Zuidoost-Europa. Laten we afspreken dat we politiek incorrect mogen zijn, maar niet gaan schelden. Het is maar een experiment. Een voorzet: Moldavië naar Roemenië; Transdniëstrië onafhankelijk; delen van Slowakije, Servië en Roemenië naar Hongarije of autonoom; Republika Srpska naar Servië; westelijk Bosnië naar Kroatië; Montenegro terug in staatsverband met Servië; Zuid-Montenegro, West-Macedonië en Kosovo (na opsplitsing) naar Albanië; delen Zuid-Albanië naar Griekenland; Macedonië opdelen tussen Servië, Bulgarije en Griekenland; delen Bulgarije naar Turkije.

mooie muziek

2009-12-21T13:31:00.010+01:00

Aleksa vroeg me bovenstaand lied van Danica Krstic op het Belgradoblog te zetten, na het vreselijke gejammer en gekronkel van Nadica Bogeska een dag of wat geleden. Natuurlijk wil ik dat, zeker zo'n prachtig verstild nummer als dit. Macedonië is hiermee nog niet gerehabiliteerd, want het is een Servisch lied. Eens denken, een suggestie dan maar: hier (sommigen vinden Synthesis pompeus en over the top, ik vind het prachtig). En ach als we toch bezig zijn mooie wél mooie Balkanmuziek op te sommen: KAL, Sanja Ilić & Balkanika, Paprika Balkanicus, Toše Proeski, Bilja Krstić, Kaliopi, Ognjen Popović, ?, Brankica Vasić, en op z'n Pinks: Zlata Petrović . Aanvullingen welkom, zo in de donkere dagen voor kerst.

Van Christina: Ljiljana Sadjil

Van Aleksa: Zanovet

Van Brisel: Gordana Stojičević

Van Ismael: Kulin Ban, Toma Zdravković, Mile Kitić

Help, ik word overspoeld door suggesties. Ik heb ze nog lang niet allemaal kunnen beluisteren. Hoop voor jullie dat je kerstvakantie hebt, want hier moet je echt even voor gaan zitten:

Van Peter: Vrelo

Van Mark: Idoli, Elektricni Orgazam, Diciplina Kicme, EKV, Termiti, Haustor, Zabranjeno Pusenje, Azra, Sarlo Akrobata, Buldozer, Film

En dan nog een site (inclusief Anneke Grönloh) van Mark met een heel bedenkelijk adres: http://adults-only.bloger.hr/. Maar het is niet wat je denkt. Integendeel, een hele leuke site.

oproep

2009-12-20T18:20:00.003+01:00

Een bezoekster kreeg onderstaande vraag en ik geleid die door. Voel je de behoefte om over dit onderwerp iets over te vertellen, neem contact op met Martijn van Tol (die ik niet ken). Voor het geval je het niet weet: Radio Nederland Wereldomroep is een soort van publieke omroep, die zich richt op luisteraars in het buitenland, voor zover ik weet met uitzendingen in het Nederlands, Indonesisch, Engels en Spaans.

Ik zou graag in contact komen met mensen uit Servie, Macedonie of Montenegro die in Nederland wonen en binnenkort familie of vrienden op bezoek krijgen uit hun geboorteland. Dit in het kader van de beslissing dat mensen uit die landen vanaf 19 december vrij mogen reizen door West Europa. Het is voor een radiodocumentaire voor de wereldomroep.
Voor meer informatie kunnen mensen mij mailen of bellen.
Hartelijk dank!--
Martijn van Tol+31(0) 6 53473004
Radio Netherlands Worldwide http://media.rnw.nl/en/production/3511
University of Amsterdam http://home.medewerker.uva.nl/m.vantol

winter 4

2009-12-19T09:53:00.006+01:00

Uitgaan in Belgrado is onder de huidige omstandigheden geen sinecure. Om de band Ne te zien optreden in Povetarac (boot in de Sava), moet je je door hopen sneeuw worstelen, het risico lopend onderweg hier een daar een ledemaat te breken.

De taxi die normaal gesproken bijna voor de deur stopt, komt niet verder niet verder dan de afslag van Brankov Most.

Veel mensen waren er niet op Ne afgekomen. Maar wat wil je. Een barre tocht, gecombineerd met het feit dat zo'n stalen boot ijskoud water natuurlijk niet warm te stoken is, dan blijven de meesten liever gewoon thuis. Logisch. Zanger Malina was er niet rouwig om. "That's rock'n roll", luidde zijn scherpzinnige commentaar.

winter 3

2009-12-19T09:51:00.003+01:00

Keukendeur.

design

2009-12-18T14:41:00.003+01:00

Ik ben niet zo van het design. Ik vind designers over het algemeen opgeblazen, zelfvoldane patjepeeërs die veel te veel geld vragen voor dingen die je nooit zult gebruiken. Maar gisteren was ik toch op een leuke tentoonstelling. Redesign your mind heette die en er stond werk van jonge Servische ontwerpers. Vooral het setje hieronder vond ik grappig. Badkamerspullen gemaakt van bestek. En ook de kapstok hierboven, gemaakt van fietssturen, is het aanzien best waard.

nederlander

2009-12-18T14:10:00.004+01:00

Laten we ten behoeve van de evenwichtige berichtgeving dan ook maar een lijstje over de Nederlander maken. Je bent Nederlander als:

je achternaam De Jong, De Vries of Jansen is.
je om half één brood en om zes uur warm eet.
draadjesvlees, doorgekookte spruitjes en aardappelen met jus het toppunt van cuisine voor je zijn.
je op zondag niet (meer) naar de kerk gaat.
je bij de koffie maximaal één koekje geeft.
je op vakantie in Spanje het liefst frikandellen eet en Heineken drinkt.
je denkt dat alle Balkanezen dol zijn op geweld.
je alles en iedereen in en om je huis hebt verzekerd tegen diefstal, waterschade, blikseminslag, ziekte, wettelijke aansprakelijkheid en wat al niet en denkt dat je zo geen risico meer loopt.
je denkt dat Nederlanders tolerant zijn.
je de Telegraaf beschouwt als betrouwbare informatiebron.
je dropjes, pindakaas, oude kaas, sambal, ketjap, Unox rookworst en gerookte paling meeneemt als je in het buitenland woont.
je in het buitenland klaagt dat er te veel olijfolie en knoflook in het eten zit.
je klaagt over economische crisis, terwijl je toch nog twee keer per jaar op vakantie kunt.
je denkt dat Nederland in Zuid-Afrika wereldkampioen wordt.
je erin slaagt om niet in slaap te vallen bij de tien kilometer hardrijden op de schaats.
je denkt dat een christelijke traditie garant staat voor beschaving en alles moslims in de wereld bommengooiers zijn, hun vrouw slaan en uit zijn op wereldheerschappij.
je scheldt op die achterlijke buitenlanders die geen Nederlands spreken en zelf hij vind, ik wachte en het is gebeurt schrijft.
je je druk maakt om de opwarming van de aarde, terwijl het treinverkeer stilligt en het halve land in de file staat vanwege kou en sneeuw.
je de scheiding van Jan Smit een drama vindt.

Kom maar op.

Als je echte spekpannekoeken (ja, zonder n), babi pangang (om maar eens een oud-hollands gerecht te noemen), stamppot wortels met uien met rookworst en klapstuk, echt volkorenbrood, oudhollandse snert, zelfs de ketjap, stroop en sambal zelf maakt omdat dat allemaal hier niet te verkrijgen is..En uren eraan spendeerd de juiste ingrediënten te vinden.. Nou?Godzijdank heb ik hier bij Metro pindakaas kunnen vinden dus satehsaus hoeft nu ook geen probleem meer te zijn...O ja, en ik doe een moord voor goede zoute haring. Ben ik nu een Nederlander? (Fredrik)
als je vindt dat iedereen, en dan met name alle Marokkanen en Turken, het volkslied zou moeten kennen, maar zelf niet verder komt dan Wilhelmus van ...En als je dol bent op schaatsen. (Antje)
Direct to the point zijn, man en paard benoemen, daarbij tutoyeren en tegen zere benen schoppen..Daarna verbaasd zijn dat men je niet echt kan waarderen.. Je was toch eerlijk?? (Fredrik)
Ik zou ook oude kaas meenemen, hoor. En stroopwafels.
je tolerant bent in de letterlijke zin van het woord; een soort gedoogbeleid voor vreemdelingen* je niet nationalistisch maar wel arrogant bent wat nationaliteit betreft* javaanse jongens rookt* je danst met een biertje in je linker hand, en je rechter hand in de lucht* niet geinteresseerd bent in je eigen kunst-, wetenschaps-, sociale-geschiedenis* je alles wat met Azie te maken heeft spiritueel en fantastisch vindt* je vrouw hetzelfde kapsel als jij heeft (blonde stekeltjes) * je vader Jan of Cornelis heet, maar je het niet in je hoofd haalt je kind zo te noemen (Apsys)
je op vakantie gaat en je bagage bestaat uit Nederlandse etenswaren* je vindt dat alle nieuwe Nederlanders het Wilhelmus moetn kennen, maar zelf niet verder dan de 2e regel komt* je zegt dat je het eens bent met Geert Wilders maar toch op de SP stemt* je het Nederlandse softdrugsgebruik perfect kan uitleggen* je vindt dat alles onder de rivieren eigenlijk reserve-Belgen zijn (eigenlijk hoort dat bij: "je bent een echte Hollander als:") * je denkt dat de Rijn bij Lobith Nederland binnenstroomt* je elk personage uit ONM of GTST kan opnoemen* je altijd klaagt dat het te duur is* je denkt dat elke Duitser de fiets van je opa heeft gejat* dat in WOII heel Nederland in het verzet zat* je denkt dat het Eurovisiesongfestival een Balkansamenzwering is* je niets van de vaderlandse geschiedenis weet en verwacht dat de nieuwe Nederlanders dat wel weten* je denkt dat Tulpen Hollands zijn* je denkt dat je perfect Engels spreekt (terwijl je een giga accent hebt)* je in het Buitenland liefst met andere Nederlanders optrekt* je vindt dat Harry Mulisch toch de Nobelprijs voor de literatuur verdient* je hoopte dat Balkenende de president van Europa zou worden* je het altijd beter weet (ook al weet je er niets vanaf* je zo gauw het begint te vriezen je de schaatsen uit het vet haalt en hoopt op een Elfstedentocht. * je je betoog begint met; "ik wil eigenlijk niets zeggen, maar ... "* je denkt dat je Nederlandse gezegdes letterlijk naar het Engels kan vertalen (Ismael)

serviër

2009-12-17T11:53:00.006+01:00

Wat is een Serviër, hoe herken je een Serviër, wat maakt je een Serviër? Ik kwam een vermakelijk en heel herkenbaar lijstje tegen. Wanneer ben je een Serviër? Als:

je op je bruiloft ongeveer twee derde deel van de gasten niet kent.
je bruiloft begint met het lied "Danas majko ženiš svoga sina" (Vandaag huwelijkt moeder haar zoon uit).
je vader je een idioot noemt als je iets niet kan wat hij zelf ook niet kan.
je meer drank in huis hebt dan de kafana aan de overkant van de straat.
je geen werk hebt, maar wel een BMW.
je moeder je als kind vertelt dat je dood gaat aan tocht.
je in je familie tenminste één neef hebt met wie niemand praat.
je mannen zonder probleem kunt vertellen dat ze zo stom zijn als het achtereind van een varken, maar een dreun voor je kop kunt krijgen als je zegt dat ze slechte minnaars zijn en/of niet kunnen autorijden.
je thuis tenminste één kalender hebt met foto's van kloosters en heiligen een een geborduurde versie van het laatste avondmaal boven de bank..
je denkt dat de wereld één grote samenzwering is tegen jou persoonlijk, je familie en je land.
je woedend wordt, omdat de dokter weigert je pillen voor te schrijven als je jeuk aan je achterwerk hebt.
je rakija bij jou thuis wordt gebruikt om dingen te vieren, als medicijn tegen de meest uiteenlopende kwalen en als massage-olie.
je oma nooit zal accepteren dat je geen honger hebt.
koffiedrinkende volwassenen je als kind vertellen dat je van koffie drinken een staart krijgt.
je ouders altijd schreeuwen als ze een familielid in het buitenland aan de telefoon hebben.
je ouders je 'zoon' ('sine') noemen, om het even of je een jongen of een meisje bent.
je moeder minstens één ker per uur zegt: hvala Bogu (godzijdank).
je bang bent dat je blind wordt als je te dicht op een televisiescherm zit.
meisjes tegen je zeggen dat ze 23 zijn, maar in werkelijkheid niet ouder dan vijftien zijn.
je oma meer vloekt dan jij.
voor altijd bij je ouders blijft wonen.
je rakija drinkt bij het ontbijt "om de bloedcirculatie te bevorderen".
je familieleden in Kroatië voortdurend klagen dat ze geen geld hebben, maar wel drie jaar eerder dan jij hun eerste mobiele telefoon kochten, steeds op vakantie gaan en alleen dure merkkleding dragen.
je een steen pakt als je een hond ziet naderen, ook al is het beest niet hoger dan tien centimeter.

Wie durft nu nog te beweren dat Serviërs zichzelf doodserieus nemen en geen zelfspot kennen. Aanvullingen welkom.

Update:

Je altijd een potkosulja draagt ongeacht het weer (Krajisnik)
*je eerste woord u p**** m**** is (ik (heb t maar aangepast) *je altijd pita en cevapcici in de vriezer hebt liggen *je wel iemand kent die zelf de beste rakija stookt *je op de 8e al een pakje sigaretten van de ouders krijgt (Ismael)
Als je een simpele verkoudheid griep noemt en hier panisch over gaat doen. Kinderen en ouders hierom thuis blijven, werk, school, ja zelfs feestjes mijden omdat ze bang zijn om iemand te besmetten. Ter gelegenheid hiervan kilo's tabletten vreten. Liefst van het merk Fervex waar je een olifant mee onder zeil krijgt. (Fredrik)

Dank u, dank u. Er moeten er nog meer zijn...

-op een feestje een gast uit Nederland pas echt accepteert als je hem met een bijzonder serieuze blik (maar katjelam) om drie uur 's nachts apart neemt naar de slaapkamer om daar zijn prachtig gepoetste geweer/revolver/pistool te laten zien.- Je denkt dat de hoofdstad van Nederland Den Haag is.- Je zeker weet dat de produkten op de Bazaar in Beverwijk kwalitatief erg goed zijn. (Jesse)
* je eerste kus tijdens een Kolo was* je openingszin *als man* is Ej meisje wat is je alava?* de menukaart op je slava; supa, sarma en pecenje is* de menukaart op je bruiloft; supa, sarma en pecenje is* de menukaart bij een doop; supa, sarma en pecenje is* je een maler voor koffiebonen en een maler voor noten hebt* je niets van geschiedenis snapt maar wel alle koningen(tsaren) vanaf Dusan foutloss kan opnoemen* je ouders hoort praten, terwijl je aan de andere kant van de straat loopt.* je vader als z`n preken begint met "kad sam ja bio u tvoje godine ....."* je ontbijt bestaat uit Rakija Turska kafa en een pakje Drina`s* je drie uur in een cafe kan zitten met 1 koffie* je achternaam uit 9 medeklinkers achter elkaar bestaat en eindigt op -ic* je gelooft dat het drinken van koud water je ziek maakt* je iedereen uit het middelandse zee gebied definieert als Turci (Ismael)
je overtuigd bent dat zo'n beetje elke uitvinding van de 20e eeuw van Nikola Tesla afkomstig is* E=mc2 feitelijk door de servische schoonvader van Einstein bedacht is* je Kragujevac een mooie stad vind*je beweert dat Rome gesticht is door mensen uit Ruma* je jezelf een majstur noemt zodra je iets met ducktape kan plakken* je zout en peper met duim en wijsvinger in je eten wrijft* je iedereen uit het middelandse zee gebied definieert als tsigani* je ultieme droom is een huisje in de bergen te hebben, waar je met je vrienden je rostiljada kan houden, geblust met dvolitra's jelen (bier) en knjaz milos flessen gevuld met rode wijn en rakija.*je vindt dat elk persoon die het niet met je eens is geen echte serv kan zijn. (Apsys)

winter (bis)

2009-12-16T11:44:00.006+01:00

Zo zag mijn auto er gisteren aan het eind van de middag uit. Ik heb een kwartier staan vegen en graven, alvorens ik kon wegrijden. Wel lekker rustig in de straten van Belgrado nu. De meeste automobilisten geven in dit soort omstandigheden de voorkeur aan bus of taxi. Of ze blijven gewoon thuis. En om aan te geven dat het maar door blijft sneeuwen nog twee plaatjes van vanochtend. Vergelijk maar met de foto's van gisteren en je ziet dat er nog een centimeter of wat is bijgekomen.
Ik hoop voor minister Verhagen dat hij er aan heeft gedacht om dikke sokken en een flanellen borstrok aan te trekken en om wanten en een ijsmuts mee te nemen. De excellentie is vandaag op bezoek in Belgrado. Ik doe daar niks aan, want de NOS heeft besloten een Haagse verslaggever mee te sturen. Ik begrijp niet helemaal waarom, maar soms gaat het zo. Kan ik tenminste lekker binnenblijven.
Update: Ik ben eigenlijk wel blij dat ik er niet bij heb hoeven zijn, want er is blijkens de berichtgeving helemaal niks gebeurd. Check hier of als je Servisch begrijpt hier of hier of hier.
Gaap!
Update 2: Verwachting voor zondag: -21 graden!!!

achterlopen

2009-12-15T10:46:00.003+01:00

Ze lopen in Timisoara een beetje achter. Kennelijk hebben ze nog niet doorgekregen dat er iets is veranderd bij de buren.

helden en schurken

2009-12-15T09:48:00.009+01:00

Je hoort vaak emotionele verhalen als je een verhaal maakt als over de Roemeense revolutie van twintig jaar geleden. Zoals dat van Mihai Dragoi, een arts die, op weg naar het ziekenhuis om de gewonden van de revolutie te helpen, zelf door militairen vanuit de staatsdrukkerij werd beschoten en zwaar gewond in het ziekenhuis belandde waar hij geacht werd zijn werk te gaan doen.

Of dat van Gianina en Adrian Juganaru, die, destijds respectievelijk tien en dertien jaar oud, zagen dat hun vader werd doodgeschoten. De opdrachtgever van die moord is nooit veroordeeld. Sterker nog: hij werd hoogleraar op de universiteit waar Gianina later naartoe zou gaan.

Revolutie is ook een verhaal van helden en schurken. De geschiedenis wil de nuances nog wel eens uitwissen. Laszlo Tökes bijvoorbeeld. Hij geld als held bij uitstek. Hij heeft voor zijn rol zelfs de Nederlandse Geuzenpenning ontvangen. Bij zijn kerk begon de revolutie en dat wil de Hongaarse en protestantse minderheid (Tökes is een protestantse Hongaar) maar al te graag weten. "Lang leve Laszlo Tökes. Vrijheid", staat er (in het Hongaars) op een bord dat gisteren op zijn kerk werd onthuld:

Tökes is in de omgang een aardige man, hoewel ik gisteren anderhalf uur op hem heb staan wachten in een ijskoude kerk, en ik wil helemaal niet beweren dat hij een schurk was. Maar slechts weinigen herinneren zich dat Tökes misschien niet de heldhaftige rol heeft gespeeld die hem (vooral in West-Europa) wordt toegedicht. Ik schreef al dat zijn volgelingen zich in december 1989 zich bij zijn kerk verzamelden om zijn gedwongen overplaatsing naar een afgelegen deel van Roemenië te verhinderen en dat die 'demonstaties' uitgroeiden tot een massaal protest dat zich verspreidde over het hele land en uiteindelijk leidde tot de val van Ceausescu. Van dat prille begin bestaat een beroemde foto, die ik jammer genoeg nergens kan vinden, een beeld van Tökes in een open raam van de kerk. De burgemeester van Timisoara staat naast hem. Op het moment dat die foto werd genomen, riep Tökes de demonstranten op om naar huis te gaan. Het is nooit helemaal duidelijk geworden waarom hij dat deed: om de autoriteiten van dienst te zijn, om zijn eigen hachje te redden of omdat hij bezorgd was om de veiligheid van zijn volgelingen (het laatste, zegt hij zelf). Hoe dan ook, als de mensen gevolg hadden gegeven aan die oproep, was er geen Roemeense revolutie geweest. Althans niet toen.

Geschiedenis dus. Tegenwoordig is Timisoara een prettige stad, waar men zich, net als in de rest van de wereld voorbereidt op kerst en oud en nieuw.

winter

2009-12-15T09:24:00.003+01:00

Er is een enorme lading sneeuw bezig naar beneden te komen. Gisterenavond laat met gevaar voor eigen leven teruggekomen uit Timisoara om jullie vandaag kond te kunnen doen van mijn belevenissen daar. En sneeuwen onderweg, sneeuwen... Kenmerkend: in Roemenië was de weg schoon, in Servië moesten we ons met een slakkengangetje van hooguit vijftig kilometer per uur door de sneeuwhopen worstelen. Zo zijn de dingen nu eenmaal. Niks aan te doen.